@article { author = {Bamere, Anvar and Bameri, Abdolvahed and Farmanian, Mahdi}, title = {واکاوی زمینه‌های سیاسی تکفیر شیعه در برخی ازآثار دیوبندیه}, journal = {معرفت سیاسی 35 ، بهار و تابستان 1405}, volume = {18}, number = {1}, pages = {-}, year = {2026}, publisher = {Imam Khomeini Educational and Research Institute}, issn = {2008-4366}, eissn = {8391-2980}, doi = {10.22034/siyasi.2026.5002905}, abstract = {}, keywords = {}, title_fa = {واکاوی زمینه‌های سیاسی تکفیر شیعه در برخی ازآثار دیوبندیه}, abstract_fa ={پدیدۀ تکفیر شیعه در برخی آثار دیوبندیة معاصر، از جمله چالش‌های مهم فرقه‌ای در جهان اسلام به‌شمار می‌آید. مسئلۀ اصلی این پژوهش تبیین چرایی و چگونگی گذار گفتمان دیوبندیه از رویکرد احتیاط‌آمیز در تکفیر اهل قبله به صدور احکام تکفیری علیه شیعه است. پژوهش حاضر با روش توصیفی ـ تحلیلی و با اتکا به تحلیل محتوای منابع اصیل دیوبندیه، شامل آثار بنیان‌گذاران این مکتب، نوشته‌ها و فتاوای متأخران رادیکال، انجام شده است. یافته‌ها نشان داده است که متقدمان دیوبند به اصل «احتیاط در تکفیر اهل قبله» پایبند بودند و شیعه را خارج از اسلام نمی‌دانستند. در مقابل، در آثار متأخر، هم‌زمان با تحولات سیاسی معاصر، نظیر قدرت‌یابی شیعه در عصر صفوی، بازخوانی سیاسی سقوط خلافت عباسی و به‌ویژه پیامدهای ژئوپلیتیک پیروزی انقلاب اسلامی ایران، گفتمان تکفیری تقویت شده است. نتایج پژوهش نشان داده است که در این مرحله، «تکفیر» کارکردی سیاسی ـ هویتی یافته و به ابزاری برای مهار نفوذ سیاسی شیعه، تضعیف گفتمان وحدت اسلامی و حذف رقیب در ساختار قدرت، به‌ویژه در پاکستان، تبدیل شده است.}, keywords_fa = {تکفیر سیاسی ,شیعه ,دیوبندیه ,وحدت ,تقیه ,}, url = {https://siyasi.nashriyat.ir/node/5002905}, eprint = {} }