@article {
author = {rashid, Mahdi and Norouzi farani, Mohammad javad},
title = {درآمدی بر جامعه‌شناسی سیاسی تدبیرمحور و ظرفیت‌های آن  در بازسازی حکمرانی اجتماعی جمهوری اسلامی ایران*},
journal = {معرفت سیاسی 34 ، پاییز و زمستان 1404},
volume = {17},
number = {2},
pages = {73-91},
year  = {2026},
publisher = {Imam Khomeini Educational and Research Institute},
issn = {2008-4366},
eissn = {8391-2980},
doi = {10.22034/siyasi.2026.5002911},
abstract = {Political sociology, as the center of functional rationality in political science, is the foundation for realizing desirable governance. The incompatibility of prevailing paradigms of this knowledge with the problems and phenomena of Iranian society in both theory and practice necessitates the development of a political sociology appropriate to the Islamic Revolution. Adopting a qualitative approach and an analytical-comparative method, the present study analyzes and critiques the epistemological foundations of modern political sociology, formulates the coordinates of a new paradigmatic model based on Islamic social theory and the exigencies of the Iranian context, and outlines its capacities for reconstructing the social governance of the Islamic Republic of Iran. The findings show that, first, the prevailing traditions are founded on modern epistemology and tailored to Western societies; second, religious sources and indigenous capacities enable the formation of an “Islamic tradition of political sociology.” Within this framework, by deriving the fundamental components of a discipline—namely subject, scope, nature, origin, end, and approach—the paradigm of “prudence-oriented political sociology” is presented. This paradigm, based on rationality oriented toward practical wisdom and divine values, offers a coherent framework for reconstructing the social governance of the Islamic Republic of Iran and realizing a new Islamic civilization.},
keywords = {political sociology, Prudence-orientation (tadbīr-mihwarī), Social governance, Islamic Republic of Iran, },
title_fa = {درآمدی بر جامعه‌شناسی سیاسی تدبیرمحور و ظرفیت‌های آن  در بازسازی حکمرانی اجتماعی جمهوری اسلامی ایران*},
abstract_fa ={جامعه‌شناسی سیاسی به‌عنوان کانون عقلانیت کارکردی دانش سیاست، زیربنای تحقق حکمرانی مطلوب است. ناسازگاری پارادایم‌های رایج این دانش با مسائل و پدیده‌های جامعة ایران در عرصة نظر و عمل، ضرورت تدوین دانش جامعه‌شناسی سیاسی تراز انقلاب اسلامی را ایجاب می‌کند. پژوهش حاضر با اتخاذ رویکردی کیفی و روش تحلیلی ـ مقایسه‌ای،ضمن نقد بنیان‌های معرفتی جامعه‌شناسی سیاسی مدرن، به تدوین مختصات پارادایمی نوین مبتنی بر نظریة اجتماعیِ اسلام و اقتضائات بوم ایران می‌پردازد و ظرفیت‌های آن را در بازسازی حکمرانی اجتماعی جمهوری اسلامی ایران صورت‌بندی می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهد که اولاً سنت‌های رایج، مبتنی بر معرفت مدرن و متناسب با جوامع غربی تدوین شده‌اند؛ ثانیاً منابع دینی و ظرفیت‌های بومی، امکان شکل‌دهی «سنت اسلامی جامعه‌شناسی سیاسی» را دارا هستند. در این چهارچوب، با استنباط مؤلفه‌های بنیادین یک دانش، شامل «موضوع، قلمرو، ماهیت، خاستگاه، غایت و رویکرد»، پارادایم «جامعه‌شناسی سیاسی تدبیرمحور» ارائه می‌شود. این پارادایم بر پایة عقلانیت ناظر به حکمت عملی و ارزش‌های الهی، چهارچوبی منسجم برایِ بازسازیِ حکمرانی اجتماعی جمهوری اسلامی ایران و تحقق تمدن نوین اسلامی ارائه می‌دهد.},
keywords_fa = {جامعه‌شناسی سیاسی ,تدبیرمحوری ,حکمرانی اجتماعی ,جمهوری اسلامی ایران ,},
url = {https://siyasi.nashriyat.ir/node/5002911},
eprint = {https://siyasi.nashriyat.ir/sites/siyasi.nashriyat.ir/files/article-files/5002911-1782887064.pdf}
}