TY - JOUR ID - 5003113 TI - ریاست فقیه حکیم متألّه در عصر غیبت: خوانشی صدرایی از نیابت عامه JO - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) JA - 11 LA - fa SN - 2008-4366 AU - Ghorbani, Mahdi AD - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) Y1 - 2025 PY - 2025 VL - 17 IS - 1 SP - 7 EP - 22 KW - نبی KW - امام KW - فقیه KW - حکیم KW - ولایت KW - ریاست KW - غیبت DO - 10.22034/siyasi.2025.5003113 AB - چکیده در سال‌های اخیر، آثاری دربارة دیدگاه ملاصدرا در مورد ولایت فقیه نوشته شده است که در نتیجه، برخی او را موافق و برخی دیگر این نسبت را فاقد مستندات کافی در آثارش می‌دانند. برای درک دقیق نظر صدرالمتألهین، باید هندسة رهبری جامعة اسلامی را به‌صورت یک شبکة به‌هم‌پیوسته در آثارش بررسی کرد. ملاصدرا همچون فیلسوفان پیشین، از «رئیس اول» به‌عنوان کسی نام می‌برد که صلاحیت رهبری جامعة اسلامی را دارد که در حقیقت، پیامبر اسلام(ص) و ائمة معصوم(ع) هستند. او شرایط و صفات خاصی را برای رئیس اول لازم می‌داند. ملاصدرا ریاست فقیه حکیم متأله را امتداد ریاست رئیس اول می‌داند که بدون آن، حکم نبوت در عصر غیبت قطع می‌شود. به‌باور او، در زمان غیبت، علما از سوی پیامبر(ص) به‌عنوان والیان جامعة اسلامی منصوب شده‌اند. البته در نگاه ملاصدرا، هر مجتهدی به مقام ولایت نمی‌رسد و شرایط دیگری نیز لازم است؛ اما تصور اینکه کسی وارث پیامبر باشد، ولی عالم به احکام اسلامی و مجتهد نباشد، ممکن نیست. شایان ذکر است که او مانند پیشینیان از اصطلاح «ولایت» استفاده نکرده و واژة «ریاست» را ترجیح داده است. در این مقاله، با روش تحلیل متن، دیدگاه صدرا دربارة زعامت جامعة اسلامی بررسی شده است. UR - https://siyasi.nashriyat.ir/node/5003113 L1 - https://siyasi.nashriyat.ir/sites/siyasi.nashriyat.ir/files/article-files/5003113-1777958893.pdf ER -