TY - JOUR ID - 5003114 TI - گذار از توسعة سکولار به توسعة دینی: بازخوانی نسبت دین و توسعه در فلسفة سیاسی اسلامی JO - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) JA - 11 LA - fa SN - 2008-4366 AU - jazebi, Mojtaba AD - کارشناس ارشد Y1 - 2025 PY - 2025 VL - 17 IS - 1 SP - 61 EP - 77 KW - دین KW - توسعه KW - پیشرفت KW - فلسفه سیاسی اسلامی KW - اخلاق اسلامی KW - عدالت KW - حیات طیبه DO - 10.22034/siyasi.2025.5003114 AB - مفهوم «توسعه»، اگرچه در دوران مدرن عمدتاً با شاخص‌های کمّی و در چهارچوب علوم تجربی تعریف می‌شود، در بنیاد خود دارای ابعاد هنجاری و ارزشی است و به حوزة فلسفة سیاسی تعلق دارد. از دیدگاه فلاسفة سیاسی معاصر اسلامی، توسعه نه‌تنها با دین در تضاد نیست، بلکه در چهارچوب آموزه‌های اسلامی در ساحت‌های عقاید، احکام، اخلاق و نصوص دینی مورد تأیید قرار گرفته است. در حوزة عقاید، نگرش دوساحتی اسلام به انسان، الگویی جامع از توسعه را پایه‌ریزی می‌کند که هم بر تعالی معنوی و هم بر رفاه مادی تأکید دارد. در عرصة احکام، تدابیری مانند منع ربا و تشویق به تولید و توزیع عادلانة ثروت، بسترهای لازم را برای توسعه‌ای پایدار فراهم می‌آورند. در ساحت اخلاق، ارزش‌هایی مانند عدالت و زهد، نه به‌مثابة مانع، بلکه به‌منزلة عوامل تقویت‌کنندة فرایند توسعه عمل می‌کنند. همچنین نصوص دینی متعددی بر آبادانی زمین، تلاش برای تولید و رفع فقر به‌عنوان وظایف دینی و اجتماعی تأکید دارند. بر این اساس، اسلام توسعه را یک ضرورت شرعی و اخلاقی می‌داند و جهت‌گیری‌های آن را اصلاح می‌کند. از این منظر، توسعه در فلسفة سیاسی اسلامی، فرایندی جامع و متوازن برای تأمین نیازهای مادی و معنوی انسان و تحقق «حیات طیبه» است. UR - https://siyasi.nashriyat.ir/node/5003114 L1 - https://siyasi.nashriyat.ir/sites/siyasi.nashriyat.ir/files/article-files/5003114-1777958980.pdf ER -