TY - JOUR ID - 5003114 TI - گذار از توسعه سکولار به توسعه دینی: بازخوانی نسبت دین و توسعه در فلسفه سیاسی اسلامی JO - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) JA - 11 LA - fa SN - 2008-4366 AU - Mojtaba, jazebi AD - کارشناس ارشد Y1 - 2025 PY - 2025 VL - 17 IS - 1 SP - EP - دین ,توسعه ,پیشرفت ,فلسفه سیاسی اسلامی ,اخلاق اسلامی ,عدالت ,حیات طیبه ,DO - 10.22034/siyasi.2025.5003114 AB - مفهوم توسعه که در عصر مدرن عمدتاً در چارچوب علوم تجربی و با شاخص‌های کمی تعریف می‌شود، در بنیاد خود دارای ابعاد هنجاری و ارزشی است و از این رو در قلمرو فلسفه سیاسی نیز جای می‌گیرد. از منظر فلاسفه سیاسی معاصر اسلامی، توسعه نه تنها با دین تعارضی ندارد بلکه در چهار ساحت عقاید، احکام، اخلاق و نصوص دینی با آموزه‌های اسلامی همخوانی داشته و از سوی دین مورد تأیید و تشویق قرار گرفته است. در حوزه عقاید، نگرش دو ساحتی اسلام به انسان، زمینه‌ساز الگویی جامع از توسعه است که همزمان بر تعالی معنوی و رفاه مادی تأکید می‌کند. در عرصه احکام، تدابیر تشریعی اسلام همچون منع ربا، تشویق به تولید و توزیع عادلانه ثروت، بسترهای لازم برای توسعه پایدار را فراهم می‌آورد. در ساحت اخلاق نیز، ارزش‌هایی مانند عدالت و زهد نه مانع بلکه عامل تقویت روند توسعه تلقی می‌شوند. در بخش نصوص دینی، آیات و روایات متعدد بر آبادانی زمین، کوشش در تولید و رفع فقر به عنوان وظایف دینی و اجتماعی تأکید دارند. بر اساس این تحلیل، اسلام نه تنها نسبت به توسعه بی‌تفاوت نبوده بلکه آن را ضرورتی شرعی و اخلاقی دانسته و به اصلاح جهت‌گیری‌های آن پرداخته است. UR - https://siyasi.nashriyat.ir/node/5003114 L1 - ER -