TY  - JOUR
ID  - 5003507
TI  - مقاومت نرم و نفوذ هوشمندانه به‌مثابه الگوی کنشگری سیاسی:  تحلیل راهبردی سیرۀ سیاسی امام رضا(ع) در عصر مأمون عباسی
JO  - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)
JA  - 11
LA  - fa
SN  - 2008-4366
AU  - Fadaeyan, Ali
AD  - 
Y1  - 2026
PY  - 2026
VL  - 18
IS  - 2
SP  - 45
EP  - 62
KW  - امام رضا(ع)
KW  - سیرۀ سیاسی
KW  - کنشگری سیاسی دینی
KW  - مقاومت نرم
KW  - نفوذ هوشمندانه
KW  - خلافت عباسی
KW  - مأمون عباسی
DO  - 10.22034/siyasi.2026.5003507
AB  - سیرۀ سیاسی امام رضا(ع) در مواجهه با خلافت مأمون عباسی، از مهم‌ترین و راهبردی‌ترین مقاطع تاریخ امامت به‌شمار می‌آید. مسئلۀ اصلی پژوهش، تبیین الگوی کنشگری سیاسی امام رضا(ع) در شرایط تحمیل ولایتعهدی، و نحوه صیانت از نهاد امامت در مواجهه با ساختار قدرت است. پژوهش حاضر با روش توصیفی ـ تحلیلی و با اتکا به منابع تاریخی و حدیثی، ضمن بهره‌گیری از مفاهیم قدرت نرم و کنشگری سیاسی دینی، راهبردهای امام رضا(ع) را بازخوانی می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهد که رفتار سیاسی آن حضرت را می‌توان در قالب الگویی دووجهی متشکل از «مقاومت نرم» و «نفوذ هوشمندانه» تحلیل کرد. در این چارچوب، امام(ع) از یک‌سو با پرهیز از مشروعیت‌بخشی به خلافت عباسی و تأکید بر گفتمان امامت، به حفظ هویت و مرجعیت شیعی پرداخت و از سوی ‌دیگر، با بهره‌گیری هدفمند از ظرفیت‌های ناشی از ولایتعهدی تحمیلی، زمینۀ گسترش  نفوذ فکری و تقویت موقعیت اجتماعی تشیع را فراهم ساخت. این الگو نمونه‌ای برجسته از کنشگری راهبردی دین در مواجهه با ساختار قدرت سیاسی محسوب می‌شود.
UR  - https://siyasi.nashriyat.ir/node/5003507
L1  - https://siyasi.nashriyat.ir/sites/siyasi.nashriyat.ir/files/article-files/5003507-1790747342.pdf
ER  -