TY - JOUR ID - 5004120 TI - بررسی تطبیقی تقابل الگوهای تمدنی ایران و آمریکا در مسیر نظم جهانی با تاکید بر اندیشه شهید آیت الله خامنه ای JO - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) JA - 11 LA - fa SN - 2008-4366 AU - Kamali, Alireza AD - Y1 - 2027 PY - 2027 VL - 19 IS - 1 SP - EP - KW - تقابل تمدنی KW - مقاومت انطباقی KW - فرهنگ راهبردی KW - نظام سلطه DO - 10.22034/siyasi.2026.5004120 AB - تقابل ایران و آمریکا از پایدارترین منازعات نظام بین‌الملل است، اما تحلیل‌های رایج آن را به رقابت ژئوپلیتیک فروکاسته‌اند. این مقاله با روش تحلیل تطبیقی‑تبیینی و با تکیه بر چارچوب نظری برگرفته از اندیشه رهبر شهید آیت‌الله خامنه‌ای، به این پرسش پاسخ می‌دهد که منطق تمدنی حاکم بر هر کشور چگونه الگوهای کنش آن را در عرصه بین‌الملل شکل می‌دهد. چارچوب مقاله در سه سطح سامان یافته است: مبانی تمدنی (تقابل اومانیسم خودبنیاد با فطرت توحیدی)، نظام معنایی (تقابل دوقطبی «آزادی/استبداد» با «استکبار/مستضعف»)، و فرهنگ راهبردی (تقابل استثناگرایی هژمونیک با مقاومت انطباقی). کاربست این چارچوب در عرصه‌های گفتمانی، امنیتی، اقتصادی و فرهنگی نشان می‌دهد که رفتار دو کشور بازتاب همین سه سطح است. مطالعه موردی جنگ رمضان ۱۴۰۵ نیز این چارچوب را تأیید می‌کند و نشان می‌دهد که رویارویی ایران و آمریکا نه یک منازعه ژئوپلیتیک، بلکه برخوردی تمدنی و اجتناب‌ناپذیر بر سر مفاهیم بنیادینی چون حاکمیت، عدالت و نظم مطلوب جهانی است. UR - https://siyasi.nashriyat.ir/node/5004120 L1 - ER -