مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) معرفت سیاسی 2008-4366 19 1 2027 09 06 الهیات، فقر و سیاست رهایی در آمریکای لاتین: مطالعه تطبیقی الهیات رهایی‌بخش و الهیات کامیابی 5004458 10.22034/siyasi.2026.5004458 FA سیدمحمدرضا میریوسفی دانشجوی دکتری - ادیان و عرفان موسسه امام خمینی(ره) 0000-0002-0666-8349 صادق sadegh 00000000000000000000 Journal Article 2026 09 26 دین در آمریکای لاتین از دیرباز به‌عنوان بستر حیاتیِ منازعات سیاسی، بسیج ایدئولوژیک و نقد ساختاری عمل کرده است. این مقاله به بررسی پیامدهای سیاسی و اجتماعی متضادِ دو پارادایم رقیبِ الهیاتی در این منطقه، یعنی «الهیات رهایی‌بخش» و «الهیات کامیابی» می‌پردازد. از نظر روش‌شناسی، این پژوهش با رویکردی کیفی و با استفاده از طرح تحلیلی-تطبیقی انجام شده است؛ به‌طوری‌که با بهره‌گیری از مطالعات اسنادی، تحلیل گفتمان متون بنیادینِ الهیاتی و بررسی داده‌های ساختاری و آماریِ کلان، پویایی‌های این دو جریان را واکاوی می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهند که در حالی که الهیات رهایی‌بخش، فقر را محصول ساختاریِ استثمارِ سیستماتیک دانسته و توده‌ها را به سوی کنش سیاسیِ جمعی و ضد هژمونیک بسیج می‌کند، الهیات کامیابی فقر را از شرایط ساختاری جدا کرده، آن را به یک شکست معنویِ فردی تقلیل می‌دهد و اخلاق فردی را با منطقِ بازار نئولیبرال هماهنگ می‌سازد. در نهایت، این پژوهش نشان می‌دهد که تفسیر الهیاتی از فقر، به‌عنوان ابزاری قدرتمند سیاسی عمل می‌کند که عاملیت توده‌ها و نظم سیاسی-اجتماعی را در آمریکای لاتین معاصر شکل می‌دهد.