تأملّي در باب نقش «حكم‌راني خوب» براي تحقق زندگي مطلوب در سيره امام علي عليه السلام

ضميمهاندازه
6.pdf341.12 کيلو بايت

سال هشتم، شماره اول، پياپي 15، بهار و تابستان 1395

سارا اكبري / كارشناس ارشد علوم سياسي دانشگاه فردوسي مشهد sa_ak195@stu_mail.um.ac.ir

* مريم فيله‌كش / كارشناس ارشد علوم سياسي دانشگاه فردوسي مشهد maryamfilekesh@yahoo.com

سيدمحمدعلي تقوي / دانشيار گروه علوم سياسي دانشگاه فردوسي مشهد  smataghavi@um.ac.ir

دريافت: 19/10/1394 ـ پذيرش: 22/03/1395

چكيده

نياز به دستگاه حكومتي و نظم اجتماعي در همة دوران‌هاي تاريخي سبب شده است كه هيچ‌گاه جوامع، فاقد نهاد «حكومت» و دستگاه رهبري و مديريت سياسي نباشند. از سوي ديگر، يكي از عواملي كه مي‌تواند به استمرار حاكميت سياسي به خوبي كمك كند استقرار يك نظام حكم‌راني مطلوب است. دين اسلام نيز در حوزة قدرت سياسي و حكم‌راني، اصول، چارچوب‌ها و خط‌مشي‌هايي را مطرح ساخته است كه مديران و نخبگان سياسي بايد بر اساس اين اصول و چارچوب‌ها گام بردارند. هدف اين مقاله بررسي نوع رهبري و حكم‌راني حضرت علي عليه السلام به‌عنوان نمونه‌اي از الگوي كامل «حكم‌راني خوب» است. براي رسيدن به اين هدف، پس از ذكر شاخص‌هاي حكم‌راني خوب، اين اصول در سيرة حكومتي امام علي عليه السلام بررسي شده است. علت انتخاب الگوي حكومت حضرت علي عليه السلام از آن روست كه علي‌رغم شرايط سياسي دشوار و پريشاني كه خلافت امام علي عليه السلام (35 ـ40ق) با آن مواجه بود، ايشان مفهوم روشن و صريحي از «حكومت» ارائه داده و دربارة اصول حكم‌راني خوب نكات ارزشمندي مطرح ساخته كه براي هر حاكم و هر زماني معتبر است. اگر با دقت به فرمان‌ها، بخش‌نامه‌هاي دولتي، خطبه‌ها و سفارش‌هاي آن حضرت به كارگزاران حكومتي بنگريم، درخواهيم يافت كه هدف ايشان تنها تحقق يك حكومت نبوده، بلكه ايشان استقرار يك نظام سياسي مطلوب در چارچوب اصول اسلام براي تحقق يك جامعة مطلوب را در نظر داشته است؛ زيرا حكومت مطلوب چارچوبي است كه در آن «بهترين زندگي» شكل مي‌گيرد.

كليدواژه‌ها: امام علي عليه السلام، حاكم، حكم‌راني خوب، زندگي مطلوب، مردم.