ظرفيت فلسفة سياسي و متعالي و حكمت محض و اجتماعي علامه طباطبائي

 سال نهم، شماره اول، پياپي 17، بهار و تابستان 1396، 5ـ19
 
عليرضا صدرا / دانشيار دانشكده حقوق و علوم سياسي دانشگاه تهران sadra@ut.ac.ir
دريافت: 09/09/1395 ـ پذيرش: 16/01/1396

چكيده

حكمت محض و اجتماعي علامه طباطبائي شامل نظريه و نظام فلسفي سياسي متعالي است كه با استنباط يا امتداد ديدگاه ايشان از آثار و آراء وي قابل استخراج است. علامه طباطبائي بسان بسياري از حكماي اسلامي، به تأسي از رويكرد و آموزه‌هاي توحيدي قرآني و روايي مكتب ديني مدني اسلام، انسان را مستخدم بالطبع مي‌دانند. وي بر جامعه‌گرايي انسان تأكيد دارد و طبع اجتماعي انسان را سياست‌نگر و سياست‌گرا مي‌داند. ايشان از اين ويژگي، رياست و مرئوسيت با تعبير به اعتباريات بعد از اجتماع ياد مي‌كند. مي‌توان علامه طباطبائي را در قياس با حكماي مدني و سياسي برجسته همانند فارابي، خواجه نصير، صدرالمتألهين يا علامه جعفري، حكيم اجتماعي تلقي نمود. حكمت اجتماعي علامه، ظرفيت بسياري براي تداوم، تكميل و توليد يا بازتوليد حكمت اجتماعي سياسي دارد. اين مقاله صرفاً بر حكيم اجتماعي بودن علامه طباطبائي تأكيد مي‌كند.
كليدواژه‌ها: فلسفه سياسي، حكمت متعالي، علامه طباطبايي، سياست، حكمت اجتماعي.