انقلاب اسلامي و بازيابي ميراث درون‌فرهنكي و برون‌فرهنگي در تمدن‌سازي نوين

قيمت مقاله الكترونيكي: 
1500تومان

سال دهم، شماره اول، پياپي 19، بهار و تابستان 1397

ابوذر مظاهري مقدم / استاديار گروه تاريخ انديشة معاصر، مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني ره.    mashrooteh@qabas.net
دريافت: 27/08/1394 ـ پذيرش: 02/02/1395
چکيده
داشته‌هاي تمدني، يعني «ميراث درون‌فرهنگي» و دستاوردهاي برون‌فرهنگي، مي‌توانند به ظرفيت‌هايي براي تمدن‌سازي نوين اسلامي، در تکاپوي تمدن‌سازانه انقلاب اسلامي تبديل شوند. اين تبديل، نيازمند وجود شرايط و لوازمي است که تبيين آنها هدف اصلي اين پژوهش است. بهره‌گيري از «ميراث درون‌فرهنگي»، به چهار شرط ميزان تاريخ‌مندي و حفظ و ماندگاري ميراث، وضعيت کنوني و چشم‌انداز آينده ملت، تداوم تاريخي و مرکزيت تاريخي بستگي دارد. دسترسي به گنجينه‌هاي تمدني، عدم گسست ميان گذشته و آينده، و تحرک تمدن‌سازانه اصيل و مستقل يک قوم، سه شرط لازم براي تبديل ميراث درون‌فرهنگي، به ظرفيت تمدني هستند. در تبديل دستاوردها برون‌فرهنگي به ظرفيتي براي تمدن‌سازي نوين اسلامي نيز شرط لازم و کافي اخذ و اقتباس اين است كه داشته‌ها از فرهنگي اخذ شود که حيات ندارد، يا پويايي و نشاط خود را از دست داده است، زنده، فعال و طالب فراگيري بودن. در اخذ و اقتباس، علاوه بر خودباوري و عدم مرعوبيت نسبت به تمدن غالب، توان ايدئولوژي‌زدايي و تصرف براي تبديل داشته‌هاي تمدنيِ فرهنگ غالب هم، ضروري است.
به نظر مي‌رسد، انقلاب اسلامي به جهت گشايشي که در تاريخ ديني ايجاد کرده و با تأثيراتي که اين گشايش در گذشته ديني و آينده ديني به وجود مي‌آورد، زمينه تبديل داشته‌هاي تمدني به ظرفيت‌ تمدني را فراهم مي‌سازد.
كليدواژه‌ها: ظرفيت‌هاي تاريخي ميراث‌ درون‌فرهنگي، ميراث برون‌فرهنگي، تمدن‌سازي نوين اسلامي، انقلاب اسلامي، انفعال تمدني.