نقش پروپاگاندا در كودتاي 28 مرداد بر اساس اسناد ديپلماتيك آمريكا

قيمت مقاله الكترونيكي: 
1500تومان

سال دهم، شماره اول، پياپي 19، بهار و تابستان 1397

حكيمه سقاي بي‌ريا / استاديار گروه تاريخ، تمدن و انقلاب اسلامي دانشكده معارف و انديشه اسلامي دانشگاه تهران    hakimehbiria@ut.ac.ir
دريافت: 25/06/1397 ـ پذيرش: 02/10/1397
چکيده
در نوشتار حاضر، نويسنده با استفاده از الگوي «فرايندمحور تحليل پروپاگاندا»، به بازيابي پيام‌هاي تبليغاتي غالب، فنون و شبكه‌هاي رسانه‌اي آمريکا در کودتاي 28 مرداد 1332 مي‌پردازد. بررسي مکاتبات رسمي بازيگران اصلي اين کودتا در اسناد ديپلماتيک آمريکا نشان مي‌دهد دولت‌مردان آمريکايي طبيعت ضد امپرياليستي افکار عمومي ايران و به ويژه نگاه استقلال‌طلبانة مبتني بر اسلام سياسي به رهبري آيةالله کاشاني را مهم‌ترين مانع پيش روي سياست‌هاي خود در منطقه مي‌ديدند. به عبارت ديگر، بازيگران آمريکايي «ناسيوناليسم افراطي» و «اسلام‌گرايي مبارز» را دو مانع ايدئولوژيک پيش روي منافع غرب و آمريکا در ايران قلمداد مي‌کردند. اين پژوهش به واکاوي چرايي و چگونگي جنگ رواني آمريکا براي نفوذ در افکار عمومي ايران به عنوان مرحله‌اي حياتي در جهت دست‌يابي به کودتا مي‌پردازد. ناکامي مصدّق در بي‌اعتبارسازي کمپين پروپاگاندا، رخنة موفقيت‌آميز پروپاگانداي آمريکا را در پي داشت. از اين طريق، نه تنها آمريکا کودتايي عليه مصدّق شکل داد، بلکه با تضعيف آيةالله کاشاني، در واقع کودتايي عليه تلاش وي براي ارتقاي نهضت ملّي نفت به نهضت اسلامي استقلال‌طلبانة فراگيرتري انجام داد.
کليدواژه‌ها: کودتاي 28 مرداد، پروپاگاندا، جنگ رواني، افکار عمومي، اسناد روابط خارجي آمريکا.