تحليل ماهيت عدالت بر مبناي حق فطري

قيمت مقاله الكترونيكي: 
1500تومان

سال دهم، شماره دوم، پياپي 20، پاييز و زمستان 1397

محمدتقي كريمي / دانشجوي دكتري فلسفة سياسي اسلامي، مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني ره    mtkarimi56@gmail.com
محسن رضواني / دانشيار گروه علوم سياسي، مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني ره
دريافت: 06/09/1396 ـ پذيرش: 27/01/1397
چکيده
تبيين‌هاي متعددي از مفهوم «عدالت» بر پاية «برابري»، «استحقاق» و يا «حق» توسط نظريه‌پردازان ارائه شده است. در تلقّي از عدالت به مثابة «حق» نيز برداشت‌هايي از سوي نظريه‌پردازان از عدالت به مثابة «حق طبيعي» يا «حق قراردادي» ارائه شده است. هر يك از اين نظريه‌ها در برداشت از ماهيت عدالت و ارائة راه‌کارهاي تحقّق آن در جامعه، مسيرهاي مخلتفي را طي كرده است. نظرية «عدالت مبتني بر حق فطري» با ارائة يک تلقّي عام از «عدالت» ناظر به اساسي‌ترين و مهم‌ترين نيازها و حقوق انساني، از گستردگي و جامعيت بيشتري نسبت به نظريه‌هاي رقيب برخوردار است. بر اساس اين نظريه، حق در پايه‌اي‌ترين و اساسي‌ترين حالت، نه طبيعي و نه قراردادي، بلکه امري فطري و ذاتي است. توجه به ويژگي‌هاي حق فطري، برداشتي از عدالت که دربرگيرندة همة نيازهاي اساسي و حقوق ثابت بشري بوده و از اين‌رو مورد توافق و رضايت همة جوامع بشري و در همة عصرها و نسل‌ها است، ارائه مي‌دهد.
کليدواژه‌ها: عدالت، برابري، استحقاق، حق طبيعي، حق قراردادي، حق فطري.