بررسي و ارزيابي قاعدة «سلطنت» در اثبات مشروعيت سياسي

قيمت مقاله الكترونيكي: 
1500تومان

سال دهم، شماره دوم، پياپي 20، پاييز و زمستان 1397

محمد قاسمي / دانشجوي دكتري فلسفة سياسي، مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني ره    ghasemi_m33@yahoo.com
محمدجواد نوروزي فراني / دانشيار گروه علوم سياسي، مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني ره
دريافت: 13/12/1396 ـ پذيرش: 02/05/1397
چکيده
نظريۀ «انتخاب اکثريت» به عنوان يکي از نظريه‌هاي کلان در مشروعيت سياسي تلقّي مي‌شود. اين نظريه در عين اينکه بازخواني متفاوتي با نوع غربي خود دارد، مورد توجه و پيشنهاد برخي فقيهان شيعه قرار گرفته است. بر اساس اين نظريه، در فقه سياسي شيعه، رأي و ارادة اکثريت در عصر غيبت به عنوان جزء العله يا تمام العله در مشروعيت سياسي دخيل است. به جرئت مي‌توان گفت: اصلي‌ترين مستند اين نظريه، قاعدة «سلطه» و يا اولويت مستفاد از اين قاعده است. نظر به اهميت اين قاعده در اثبات نظرية «انتخاب اکثريت»، مقالة حاضر با رويکردي «تحليلي ـ انتقادي» دلالت اين قاعده را موضوع بحث قرار داده است تا نشان دهد که قاعدۀ مذکور ـ به فرض آنکه سلطنت بر نفس را اثبات کند ـ تلازمي با حق اعطاي آن به ديگري ندارد و در نتيجه، با استناد به آن، حق مردم در اعطاي مشروعيت به حاکم سياسي، قابل اثبات نخواهد بود.
کليدواژه‌ها: قاعده، سلطه، مشروعيت، نظرية اکثريت، حق رأي.