Pages:
25-44
Receive Date: 2026/01/01
Accept Date: 2026/01/01
Abstract:
The rationality of the epistemic and value system is based on epistemology, cosmology, anthropology and axiology. Since widely differing views are presented are on each of these factors, we must admit that we will have different types of rationality. Religious types of rationality are clearly differentiated from secular ones. Of course, we may find various types of rationality in these two spectra. It is clear that Islamic rationality is not the same as the Christian and Jewish types of rationality and it is wrong to assume that modern secular rationality is the same as ancient Greek or Roman secular rationality. However, each of these kinds of rationality has its own specific requirements and outputs. As a special way of managing communities, democracy may be approved by some types of rationality and rejected by other types. Considering democracy from the view of Islamic rationality, the present paper seeks to estimate the relationship between the two. Addressing this issue is important because many experts believe that democracy is the outcome of secularism and it develops only in the atmosphere when secularism prevails. This paper attempts to refute this claim and prove that the reverse of it is true
چکیده و کلیدواژه فارسی (Persian)
Title :دموکراسی و عقلانیت اسلامی
Abstract:
عقلانیت نظام معرفتی و ارزشی بر پایهی معرفت شناسی، جهان شناسی، انسان شناسی و ارزش شناسی بنا می شود. از آن رو که در خصوص هریک از این عوامل دیدگاه های متنوع و متکثری وجود دارد، باید بپذیریم که با عقلانیت های گوناگونی مواجهیم. عقلانیت های دینی به گونه ای واضح از عقلانیت های سکولار قابل شناسایی هستند. البته در میان هر دو طیف ممکن است با تنوعی از عقلانیت ها مواج شویم. روشن است که عقلانیت اسلامی با عقلانیت مسیحی و یهودی یکسان نیست؛ چنان که یکسان دانستن عقلانیت سکولار مدرن با عقلانیت سکولار یونان و روم باستان خطااست. به هر حال، هریک از این عقلانیت ها اقتضائات و برون دادهای ویژهی خود را دارد. دموکراسی به عنوان روشی خاص برای مدیریت جوامع، ممکن است مورد پذیرش برخی از این عقلانیت ها باشد و از نظر برخی دیگر مردود شمرده شود. در مقالهی پیش رو، تلاش شده است با عرضهی دموکراسی به عقلانیت اسلامی، نسبت میان آن دو را برآورد کنیم. اهمیت طرح این مسئله ازآن روست که به باور بسیاری از صاحب نظران، دموکراسی مولود سکولاریسم است و تنها در فضای حاکمیت سکولاریسم امکان رشد و نمود دارد. این مقاله ضمن نشان دادن بطلان این ادعا، عکس آن را اثبات کرده است.
References:
- آربلاستر، آنتوني، 1377، ظهور و سقوط ليبراليسم غرب، ترجمة عباس مخبر، تهران، مركز.
- پترسون، مايكل و ديگران، 1379، عقل و اعتقاد ديني، ترجمة احمد نراقي و ابراهيم سلطاني، تهران، طرح نو.
- حر عاملى، محمدبن حسن، 1409ق، وسائل الشيعة، قم، مؤسسة آل البيت.
- حلي، جمالالدين، 1388، کشف المراد شرح تجريد الاعتقاد، ترجمه و شرح فارسي ابوالحسن شعراني، تهران، هرمس.
- دورانت، ويليام جيمز، 1374، تاريخ فلسفه، تهران، انتشارات و آموزش انقلاب اسلامي.
- ـــــ، 1378، تاريخ تمدن، ترجمة جمعي از مترجمان، تهران، علمي و فرهنگي.
- ساباين، جرج، 1353، تاريخ نظريات سياسي، ترجمة بهاءالدين پازارگاد، تهران، اميرکبير.
- شاپيرو، جان سالوين، 1380، ليبراليسم معنا وتاريخ آن، ترجمة محمدسعيد حنايي كاشاني، تهران، مركز.
- طباطبائي، سيدمحمدحسين، 1371، الميزان، قم، اسماعيليان.
- فروند، ژولين، 1381، «سياست و اخلاق»، در: مجموعه مقالات در باب دموکراسي، تربيت، اخلاق و سياست، ترجمة بزرگ نادرزاده، تهران، چشمه.
- کاسيرر، ارنست، 1370، فلسفه روشنگري، ترجمة يدالله موقن، تهران، نيلوفر.
- كلينى، محمدبن يعقوب، 1365، الكافي، تهران، دار الکتب الاسلاميه.
- لنگستر، لين، 1376، خداوندان انديشة سياسي، ترجمة علي رامين، تهران، علمي و فرهنگي.
- مکارم شيرازي، ناصر و ديگران، 1367، پيام قرآن: روش تازهاي در تفسير موضوعي قرآن، قم، مدرسه الامام اميرالمومنين.
- موسوي خميني، روحالله، 1379، صحيفة امام، تهران، مؤسسة تنظيم و نشر آثار امام خميني.
- ميل، جان استوارت، 1369، تأملاتي دربارة حکومت انتخابي، ترجمة علي رامين، تهران، ني.
- ـــــ، 1358، رساله در بارة آزادي، ترجمة جواد شيخالاسلامي، تهران، بنگاه ترجمه و نشر كتاب.
- وينست، اندرو، 1378، ايدئولوژيهاي سياسي مدرن، ترجمة مرتضي ثاقبفر، تهران، ققنوس.
- هلد، ديويد، 1369، مدلهاي دمكراسي، ترجمة عباس مخبر، تهران، روشنگران.
- هيوم, ديويد، 1377، تحقيق در مبادي اخلاق، ترجمة رضا تقيان ورزنه، بيجا، گويا.
Cite this article:
RIS
Mendeley
BibTeX
APA
MLA
HARVARD
VANCOUVER
APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER
vahidimanesh, Hamzeh ali.(2026) Democracy and Islamic Rationality. Ma`rifat-e Siasi, 7(2), 25-44
APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER
Hamzeh ali vahidimanesh."Democracy and Islamic Rationality". Ma`rifat-e Siasi, 7, 2, 2026, 25-44
APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER
vahidimanesh, H.(2026) 'Democracy and Islamic Rationality', Ma`rifat-e Siasi, 7(2), pp. 25-44
APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER
vahidimanesh, H. Democracy and Islamic Rationality. Ma`rifat-e Siasi, 2026; 7(2): 25-44