Ma`rifat-e Siasi, Volume 8, Issue 2, No 16, Year 2026, Pages 85-105

    Criticism of the Orientalists` views on the Role of the Clergy in the Formation of the Islamic Revolution

    Article Type: 
    Research
    Writers:
    Mohammad javad Norouzi farani / Associate professor, IKI / norozimj@iki.ac.ir
    ✍️ Saeid baghestani / PhD of scholastic education (Islamic Revolution Branch) / icip@iki.ac.ir
    85-105 2026/08/14 2026/08/14 2026/08/14
    Abstract: 
    The current study answers to the question that; what is the Orientals` analysis about the role of Shiite clergy in the formation of the Islamic revolution? First, based on the hypothesis of this paper, Orientals’ major analysis that is influenced by comparison with the Lord of the church, is based on east-knowing assumptions and secular view. Given this fact, the above analysis is not compatible with Islamic principles. Second, this view claims that clergy`s marital and political motives led to the revolution in Iran, while the truth is contrary. The fact remains that this study tries to have a criticizing confrontation by misinterpretations and the impact of published views on behalf of the orientalists in scientific circles
    Keywords: 
    Islamic revolution
    Clergy
    Orientalists
    چکیده و کلیدواژه فارسی (Persian)
    Title :بررسی و نقد دیدگاه مستشرقان پیرامون نقش روحانیت در شکل گیری انقلاب اسلامی
    Abstract: 
    سؤال پژوهش پیش رو این است که تحلیل مستشرقان به طور مشخص، در باب نقش روحانیت شیعه در شکل گیری انقلاب اسلامی چیست؟ در تبیین این پرسش، فرضیه پژوهش این است که عمده تحلیل های مستشرقان متأثر از مقایسه با ارباب کلیسا اولاً، مبتنی بر پیش فرض های شرق شناسانه و نگاه سکولاری است. ازاین رو، تحلیل یادشده با مبانی اسلامی سازگاری ندارد. ثانیاً، این نگرش، مدعی است که انگیزه های مادی و سیاسی روحانیت، منجر به انقلاب در ایران شده است. در حالی که واقعیت خلاف این مطلب است. این تحقیق درصدد تحلیل و نقد برداشت های ناروا و تأثیرگذار از سوی مستشرقان در محافل علمی است.
    Keywords: 
    انقلاب اسلامی
    روحانیت
    مستشرقان
    References: 
    • ابوالحسني (منذر)، علي، 1380، كارنامة شيخ فضل الله نوري؛ پرسش‌ها و پاسخ‌ها، تهران، عبرت.
    • ابوطالبي، مهدي، 1384، «از مبارزه در مركزيت غرب تا مبارزه با مركزيت غرب»، آموزه، كتاب هفتم، قم، مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني.
    • اسكاچپول، تدا، 1379، حكومت تحصيل دار، ترجمه محسن امين زاده، در: عبدالوهاب فراتي، رهيافت‌هاي نظري بر انقلاب اسلامي، چ دوم، قم، معارف.
    • بديع، برتراند، 1380، دو دولت( قدرت و جامعه در غرب و در سرزمين‌هاي اسلامي)، ترجمة احمد نقيب‌زاده، تهران، مركز بازشناسي اسلام و ايران.
    • بهشتي، سيدمحمد، 1383، ولايت، رهبري، روحانيت، چ سوم، تهران، بنياد نشر آثار و انديشه‌هاي شهيد آيت‌الله دكتر بهشتي.
    • جعفريان، رسول، 1379، صفويه در عرصه دين، فرهنگ و سياست، قم، پژوهشكده حوزه و دانشگاه.
    • جوادزاده، عليرضا، بررسي نوشته‌هاي غربي دربارة موضع و نقش حوزة علميه قم در انقلاب، مندرج در: آموزه، كتاب نهم، چ1، مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني، قم، 1387ش.
    • حسينيان، روح‌الله، 1382، سه سال ستيز مرجعيت شيعه، تهران، مركز اسناد انقلاب اسلامي.
    • دفرونزو، جيمز، 1379، انقلاب اسلامي از چشم انداز نظري، ترجمة حميرا مشيرزاده، تهران، باز.
    • دواني، علي، 1377، نهضت روحانيون ايران، چ دوم، تهران، مركز اسناد انقلاب اسلامي.
    • دورانت، ويل، 1370، تاريخ تمدن، ترجمة احمد آرام و همكاران، تهران، انتشارات و آموزش انقلاب اسلامي.
    • روآ، اوليويه، 1378، تجربه اسلام سياسي، ترجمة محسن مدير شانه‌چي و حسن مطيعي امين، تهران، الهدي.
    • روحاني، سيدحميد، 1381، نهضت امام خميني، تهران، مؤسسة تنظيم و نشر آثار امام خميني.
    • رهدار، احمد، انقلاب اسلامي ايران؛ چالشي بر تئوري‌هاي ساخت‌گرا، مندرج در: آموزه، كتاب هفتم، چ1، مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني، قم، 1384ش.
    • زقزوق، محمودحمدي، بي‌تا، الاستشراق و الخليفه الفكريه للصراع الحضاري، قاهره، دارالمعارف.
    • زماني، محمدحسن، 1388، آشنايي با استشراق و اسلام‌شناسي غربيان، قم، المصطفي.
    • سعيد، ادوارد، 1371، شرق‌شناسي، ترجمة عبدالرحيم گواهي، تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامي.
    • سعيد، بابي، 1379، هراس بنيادين، ترجمة غلامرضا جمشيدي‌ها و موسي عنبري، تهران، دانشگاه تهران.
    • شريف كاشاني، محمدمهدي، 1362، واقعات اتفاقيه در روزگار، به كوشش منصوره اتحاديه (نظام مافي) و سيروس سعدونديان، تهران، تاريخ ايران.
    • شيل، ليدي، 1362، خاطرات ليدي شيل، ترجمة حسين ابوترابيان، تهران، نو.
    • فوران، جان، 1380، مقاومت شكننده، ترجمة احمد تدين، چ سوم، تهران، مؤسسة خدمات فرهنگي رسا.
    • فوكو، ميشل، 1389، ايران: روح يك جهان بي‌روح، ترجمة نيكو سرخوش و افشين جهانديده، چ هفتم، تهران، نشرني.
    • كدي، نيكي آر، 1375، ريشه‌هاي انقلاب ايران، ترجمة عبدالرحيم گواهي، چ دوم، تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامي.
    • ـــــ ، 1383، نتايج انقلاب ايران، ترجمة مهدي حقيقت‌خواه، تهران، ققنوس.
    • كليني، محمدبن يعقوب، 1407ق، الكافي، تصحيح علي‌اكبر غفاري و محمد آخوندي، تهران، دارالكتب الاسلاميه.
    • گيدنز، آنتوني، 1373، جامعه‌شناسي، ترجمة منوچهر صبوري، تهران، نشر ني.
    • مركز اسناد انقلاب اسلامي، 1369، اسناد انقلاب اسلامي، بي‌جا، سازمان تبليغات اسلامي.
    • مطهري، مرتضي، 1379، خاتميت، چ سيزدهم، تهران، صدرا.
    • معدل، منصور، 1382، طبقه، سياست و ايدئولوژي در انقلاب، ترجمة محمد سالار كسرايي، تهران، باز.
    • ملكم، سرجان، 1380، تاريخ كامل ايران، ترجمة ميرزا اسماعيل حيرت، تهران، افسون.
    • موسوي خميني، سيدروح‌الله، 1378، صحيفه امام، تهران، مؤسسة تنظيم و نشر آثار امام خميني.
    • نجفي، موسي، 1371، متون، مباني و تكوين انديشه تحريم در تاريخ سياسي ايران، مشهد، آستان قدس رضوي.
    • نصر، سيدحسين، 1383، اسلام و تنگناهاي انسان متجدد، ترجمة انشاءالله رحمتي، تهران، سهروردي.
    • نوروزي، محمدجواد، 1393، نقد و ارزيابي عرفي‌گرايي، قم، پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي.
    • هاشمي رفسنجاني، اكبر، 1376، دوران مبارزه، تهران، دفتر نشر معارف انقلاب.
    • هاليدي، فرد، 1358، ديكتاتوري و توسعة سرمايه‌داري در ايران، ترجمة فضل‌الله نيك‌آيين، تهران، اميركبير.
    • هنري لطيف‌پور، يدالله، 1379، فرهنگ سياسي شيعه و انقلاب اسلامي، تهران، مركز اسناد انقلاب اسلامي.
    • Random House Webster’s Unabridged Dictionary of American English, (Newyork, Random House, 2001).
    • fuler, Grahaam E., The future of political islam, (New York, Palgrave Macmillan, 2003).
    • 176 reads
    Cite this article: RIS Mendeley BibTeX APA MLA HARVARD VANCOUVER

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Norouzi farani, Mohammad javad, baghestani, Saeid. (2026) Criticism of the Orientalists` views on the Role of the Clergy in the Formation of the Islamic Revolution. Ma`rifat-e Siasi, 8(2), 85-105

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Mohammad javad Norouzi farani; Saeid baghestani."Criticism of the Orientalists` views on the Role of the Clergy in the Formation of the Islamic Revolution". Ma`rifat-e Siasi, 8, 2, 2026, 85-105

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Norouzi farani, M, baghestani, S.(2026) 'Criticism of the Orientalists` views on the Role of the Clergy in the Formation of the Islamic Revolution', Ma`rifat-e Siasi, 8(2), pp. 85-105

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Norouzi farani, M, baghestani, S. Criticism of the Orientalists` views on the Role of the Clergy in the Formation of the Islamic Revolution. Ma`rifat-e Siasi, 2026; 8(2): 85-105