Ma`rifat-e Siasi, Volume 18, Issue 1, No 35, Year 2026, Pages 45-66

    A Study of the Mechanisms of Control and Restraint of Power in the Secular and Islamic Systems

    Article Type: 
    Research
    Writers:
    ✍️ Ali Abolfazli / Assistant Professor, Department of Law, Imam Khomeini Education and Research Institute, Qom, Iran / abolfazli@iki.ac.ir
    Seyyed Hasan Hoseini Amini / Graduate of Qom Seminary, Qom, Iran / hasan.hosainiamini@gmail.com
    dor 20.1001.1.20084366.1405.18.1.3.2
    doi Registering DOI...
    Abstract: 
    Power is one of the most important elements of the state and government and the axis of unity of society and people, and the survival of every state and nation depends on it. Therefore, the discussion of power, how to acquire it, and how to control and restrain it is considered one of the most important topics in political and legal thought. Using a descriptive-analytical method, this research seeks to answer the question of what are the mechanisms for controlling and restraining power in the secular and Islamic systems? The findings show that, contrary to the view of some scholars in the secular system, in the Islamic system, power is not considered good and perfect in itself; rather, it has an instrumental nature and its desirability is not inherent, but depends on how it is used and the people who have it at their disposal. However, in the Islamic perspective, power is not inherently evil and is even considered a divine blessing for the realization of the noble goals of Sharia. Accordingly, in the Islamic system, in addition to external supervision, which is common in other societies, there is also a great emphasis on internal control of power. There is also a complete interaction and connection between these two types of supervision, and they are necessary and indispensable to each other. This feature is considered one of the important differences between the Islamic system and the secular system.
    چکیده و کلیدواژه فارسی (Persian)
    Title :بررسی سازوکارهای کنترل و مهار قدرت در نظام سکولار و نظام اسلامی
    Abstract: 
    قدرت از مهم‌ترین عناصر دولت و حکومت و محور وحدت جامعه و اتحاد مردم است و دوام هر دولت و ملت به آن وابسته است. ازاین‌رو، بحث قدرت، شیوه کسب آن و چگونگی کنترل و مهار آن، از مهم‌ترین موضوعات اندیشه سیاسی و حقوقی به‌شمار می‌رود. این پژوهش با روش توصیفی ـ تحلیلی، در پی پاسخ به این پرسش است که سازوکارهای کنترل و مهار قدرت در نظام سکولار و نظام اسلامی چگونه است؟. یافته‌ها نشان می‌دهد که برخلاف دیدگاه برخی اندیشمندان در نظام سکولار، در نظام اسلامی قدرت به‌خودی‌خود خیر و کمال محسوب نمی‌شود؛ بلکه ماهیتی ابزاری دارد و مطلوبیت آن ذاتی نیست، بلکه به نحوه استفاده از آن و افرادی که در اختیارشان قرار می‌گیرد بستگی دارد. بااین‌حال، در دیدگاه اسلامی قدرت شرّ ذاتی ندارد و حتی نعمتی الهی برای تحقق اهداف عالی شریعت تلقی می‌شود. بر این اساس، در نظام اسلامی علاوه بر نظارت بیرونی که در سایر جوامع نیز رایج است، بر مهار درونی قدرت نیز تأکید فراوان می‌شود. همچنین میان این دو نوع نظارت تعامل و پیوندی کامل وجود دارد و آنها لازم و ملزوم یکدیگرند. این ویژگی از تفاوت‌های مهم میان نظام اسلامی و نظام سکولار به‌شمار می‌آید.
    References: 
    • قرآن کریم.
    • نهج‌البلاغه.
    • ابن‌اثیر، مبارک‌بن‌محمد جزرى (1364). النهایة فی غریب الحدیث والأثر‌. تحقیق: محمود محمد الطناحی. قم: مؤسسة مطبوعاتى اسماعیلیان‌. 
    • ابن‌منظور، جمال‌الدین محمدبن‌مکرم‌ (1414ق). لسان العرب‌. تحقیق و تصحیح: احمد فارس صاحب الجوائب. بیروت: دار الفکر للطباعة والنشر والتوزیع ـ دار صادر‌. 
    • اخلاقی، غلام‌سرور (1390). رابطة قدرت و عدالت در فقه سیاسی. قم: مرکز بین‌المللی ترجمه و نشر المصطفی‌؟ص؟. 
    • اخوان کاظمی، بهرام (1383). نظارت بیرونى در نظام‌هاى سیاسى‌. حکومت اسلامی، 9(3)، 110ـ138. 
    • ارسطا، محمدجواد (1389). نگاهی به مبانی تحلیلی نظام جمهوری اسلامی ایران. قم: بوستان کتاب. 
    • اسپکتور، سلین (1382). قدرت و حاکمیت در تاریخ اندیشة غرب. ترجمة عباس باقری. تهران: نشر نی. 
    • اسکندری، محمدحسین و دارابکلایی، اسماعیل (1391). پژوهشی در مورد قدرت: انواع، منابع، پیامدها و کنترل آن. قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه. 
    • الوانی، سیدمهدی (1367). مدیریت عمومی. تهران: نشر نی. 
    • ایزدهی، سیدسجاد (1389). نظارت بر قدرت در فقه سیاسی. قم: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی. 
    • آلتمن، آندرو (1385). درآمدی بر فلسفة حقوق. ترجمة بهروز جندقی. قم: مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی‌(ره).
    • باربور، ایان (1374). علم و دین. ترجمة بهاءالدین خرمشاهی. تهران: مرکز نشر دانشگاهی. 
    • پورحسین، مهدی (1383). مهار قدرت سیاسى در قانون اساسى جمهورى اسلامى ایران‌. حکومت اسلامی، 9(3)، 141ـ174. 
    • تافلر، الوین (1370الف). تغییر ماهیت قدرت. ترجمة شاهرخ بهار و حسن نورائی بیدخت. بی‌جا: مرکز ترجمه و نشر کتاب. 
    • تافلر، الوین (1370ب). جابجایی در قدرت. ترجمة شهیندخت خوارزمی. تهران: نشر نو. 
    • تمیمی آمدی، عبدالواحدبن‌محمد (1410ق). غرر الحکم و درر الکلم. تحقیق: سیدمهدی رجایی. قم: دار الکتاب الإسلامی‌. 
    • تمیمی آمدى، عبدالواحدبن‌محمد (1366). تصنیف غرر الحکم و درر الکلم‌. تحقیق و تصحیح: مصطفی درایتى. قم: دفتر تبلیغات اسلامی‌. 
    • ثنایی‌فر، محمد (1393). حکایت حکومت (مبانی ولایت فقیه و حکومت اسلامی). تهران: انتشارات بسیج دانشجویی دانشگاه امام صادق‌(ع). 
    • جعفری، محمدتقی (1369). حکمت اصول سیاسی اسلام (ترجمه و تفسیر فرمان مبارک امام علی‌؟ع؟ به مالک اشتر). تهران: بنیاد نهج‌البلاغه. 
    • جونز، ویلیام تامس (1362). خداوندگان اندیشة سیاسی. ترجمة علی رامین. تهران: امیرکبیر. 
    • جونز، ویلیام تامس (1401). خداوندان اندیشة سیاسی. ترجمة علی رامین. تهران: انتشارات علمی و فرهنگی. 
    • دارابکلایی، اسماعیل (1388). نگرشی بر فلسفة سیاسی اسلام. قم: بوستان کتاب. 
    • دشتی، محمد (1380). ترجمة نهج البلاغه. تهران: مؤسسة فرهنگی انتشاراتی زهد. 
    • راسل، برتراند (1371). قدرت. ترجمة نجف دریابندری. تهران: خوارزمی. 
    • ساکت، محمدحسین (1387). حقوق‌شناسی (دیباچه‌ای بر دانش حقوق). تهران: نشر ثالث. 
    • سیدباقری، سیدکاظم (1388). فقه سیاسی شیعه سازوکارهای تحول در دوران معاصر. تهران: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشة اسلامی. 
    • شاکرین، حمیدرضا (1382). حکومت دینی. قم: پارسایان. 
    • شیخ‌الاسلامی، عباس (1380). جرایم مطبوعاتی (بررسی تطبیقی سیاست جنایی جمهوری اسلامی ایران و انگلستان). مشهد: جهاد دانشگاهی مشهد. 
    • عمید زنجانی، عباسعلی (1384). فقه سیاسی (مبانی حقوق عمومی در اسلام). تهران: امیرکبیر. 
    • عمید زنجانی، عباسعلی (1389). دانشنامة فقه سیاسی. تدوین و تنظیم: ابراهیم موسی‌زاده. تهران: دانشگاه تهران. 
    • فاستر، مایکل برسفورد (1380). خداوندان اندیشة سیاسی. ترجمة جواد شیخ‌الاسلامی. تهران: انتشارات علمی و فرهنگی. 
    • فاستر، مایکل برسفورد (1401). خداوندان اندیشة سیاسی. ترجمة جواد شیخ‌الاسلامی. تهران: انتشارات علمی و فرهنگی. 
    • فلاح‌زاده، علی (1381). کنترل قدرت از دیدگاه امام خمینی‌؟رح؟. علوم سیاسی، 5(19)، 141ـ150. 
    • کاتوزیان، ناصر (1390). مبانی حقوق عمومی. تهران: میزان. 
    • کری، پیتر و ساندرز، جو (1386). حقوق رسانه. ترجمة حمیدرضا ملک‌محمدی. تهران: بنیاد حقوقی میزان. 
    • کعبی، عباس (1394). تحلیل مبانی نظام جمهوری اسلامی ایران؛ مبتنی بر اصول قانون اساسی (اصول کلی «اصول اول تا هفتم»). تهران: پژوهشکدة شورای نگهبان. 
    • کوردا، مایکل (1376). قدرت: چگونه آن را به‌دست آوریم و چگونه از آن استفاده کنیم. ترجمة قاسم کبیری. تهران: ققنوس. 
    • لوکس، استیون (1370). قدرت: فرّ انسانی یا شرّ شیطانی. ترجمة فرهنگ رجایی. تهران: مؤسسة مطالعات و تحقیقات فرهنگی. 
    • ماکیاولی، نیکولو (1374). شهریار. ترجمة داریوش آشوری. تهران: کتاب پرواز. 
    • مدنی، سیدجلال‌الدین (1372). مبانی و کلیات علوم سیاسی. تهران: بی‌نا. 
    • مزینانی، سیدصادق (1386). نصیحت از حقوق متقابل دولت و ملت در حکومت نبوى. حکومت اسلامی، 12(3)، 94ـ135. 
    • مصباح یزدی، محمدتقی (1377). حقوق و سیاست در قرآن. نگارش: محمد شهرابی. قم: مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی‌(ره).  
    • مصباح یزدی، محمدتقی (1388). نظریة سیاسی اسلام (مشکات). تحقیق و نگارش: کریم سبحانی. قم: مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی‌(ره).  
    • مفتح، محمدهادی (1390). نظریة قدرت برگرفته از قرآن و سنت. قم: بوستان کتاب. 
    • منتسکیو، بارون دو (1392)، روح‌القوانین. ترجمه و نگارش: علی‌اکبر مهتدی. تهران: امیرکبیر. 
    • میشل، ربرت (1368). احزاب سیاسی. ترجمة حسن پویان. تهران: چاپخش. 
    • نای، جوزف اس (1392). آیندة قدرت. ترجمة احمد عزیزی. تهران: نشر نی. 
    • نبوی، سیدعباس (1379). فلسفة قدرت. تهران: سمت. 
    • نوروزی، محمدجواد (1379). فلسفة سیاست. قم: مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی‌(ره). 
    • نویمان، فرانتس (1373). آزادی و قدرت و قانون. ترجمة عزت‌الله فولادوند. تهران: خوارزمی. 
    • واعظی، احمد (1377). جامعة مدنی، جامعة دینی. قم: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشة اسلامی. 
    • هیندس، باری (1380). گفتارهای قدرت از هابز تا فوکو. ترجمة مصطفی یونسی. تهران: نشر و پژوهش شیرازه. 
    References: 
    • Lawson, k. (1988), When Parties fail. Princetion NJ: Princetion University Press. 
    Cite this article: RIS Mendeley BibTeX APA MLA HARVARD VANCOUVER

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Abolfazli, Ali, Hoseini Amini, Seyyed Hasan. (2026) A Study of the Mechanisms of Control and Restraint of Power in the Secular and Islamic Systems. Ma`rifat-e Siasi, 18(1), 45-66 https://doi.org/10.22034/siyasi.2025.5002277.

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Ali Abolfazli; Seyyed Hasan Hoseini Amini."A Study of the Mechanisms of Control and Restraint of Power in the Secular and Islamic Systems". Ma`rifat-e Siasi, 18, 1, 2026, 45-66

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Abolfazli, A, Hoseini Amini, S.(2026) 'A Study of the Mechanisms of Control and Restraint of Power in the Secular and Islamic Systems', Ma`rifat-e Siasi, 18(1), pp. 45-66

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Abolfazli, A, Hoseini Amini, S. A Study of the Mechanisms of Control and Restraint of Power in the Secular and Islamic Systems. Ma`rifat-e Siasi, 2026; 18(1): 45-66