Dimensions and Components of Religious Governance and the Requirements for its Realization
Article Type:
Research
Writers:
✍️ Mohammad javad Norouzi Farani
/ Professor, Department of Political Science, Imam Khomeini Educational and Research Institute, Qom, Iran. / norozimj@iki.ac.ir
/ Professor, Department of Political Science, Imam Khomeini Educational and Research Institute, Qom, Iran. / norozimj@iki.ac.irMohammad Taghi Norouzi farani / Assistant Professor, Department of Management, Imam Khomeini Educational and Research Institute, Qom, Iran. / norozi@iki.ac.ir
Registering DOI...⏳
Abstract:
Governance is a multidimensional, interdisciplinary, and conceptually complex subject. Raising the question of what are the dimensions and components of religious governance and what are the requirements for its realization in the Islamic Republic of Iran, the present study considers the hypothesis that the dimensions and components of religious governance are the management of society based on material and spiritual interests and based on the authority of religion. Governance has four dimensions: the executor, the people the idea of governance, and the structure. Each of these dimensions has gradational levels and possesses three fundamental characteristics: epistemic or expertise (knowledge), dispositional or justice-orientation, and capability or efficiency. Utilizing a descriptive-analytical method to explain the issue, the research analyzes religious governance, its dimensions, components, and indicators, as well as its scientific requirements. By analyzing Islamic sources, it can be concluded that the governance matrix is derived from the interaction of four dimensions and three components. Each of the aforementioned dimensions requires supporting bodies of knowledge, such as political science, management, sociology, and philosophy.
چکیده و کلیدواژه فارسی (Persian)
Title :ابعاد و مؤلفه‌های حکمرانی دینی و الزام‌های تحقق آن
Abstract:
حکمرانی مقوله‌ای ذوابعاد، میان‌رشته‌ای و دارای مفهومی پیچیده است. پژوهش حاضر با طرح این پرسش که ابعاد و مؤلفه‌های حکمرانی دینی چیست و الزام‌های تحقق آن در جمهوری اسلامی ایران کدام‌اند، این فرضیه را مطمح نظر قرار می‌دهد که ابعاد و مؤلفه‌های حکمرانی دینی تدبیر جامعه بر اساس مصالح مادی و معنوی و بر مدار مرجعیت دین است. حکمرانی دارای چهار بعد کارگزار، مردم، ایدة حکمرانی و ساختار است و هر یک از این ابعاد دارای سطوح تشکیکی و برخوردار از سه ویژگی اساسی معرفتی یا تخصص (علم)، گرایشی یا عدالت‌ورزی، و توانایی یا کارآمدی است. پژوهش با بهره‌گیری از روش توصیفی ـ تحلیلی برای تبیین مسئله، به تحلیل حکمرانی دینی، ابعاد، مؤلفه‌ها و شاخص‌های آن، و الزام‌های علمی می‌پردازد. با تحلیل منابع اسلامی می‌توان نتیجه گرفت که ماتریس حکمرانی از هم‌کنشی چهار بعد و سه مؤلفه به‌دست می‌آید. هر یک از اضلاع یادشده نیازمند دانش‌های پشتیبان، نظیر دانش سیاسی، مدیریت، جامعه‌شناسی و فلسفه است.
References:
- ارسطا، محمدجواد؛ مستقیمی، مهدیه‌سادات و دشتی، تقی (1398). حکمرانی شایسته از منظر قرآن کریم. قم: نشر مکث اندیشه.
- استریکلند، دونالد لاری و جانسون، ید ری (1397). مقدمه‌ای بر تحلیل سیاسی. ترجمة علی معنوی. تهران: آگاه.
- برک‌پور، ناصر و اسدی، ایرج (1390). مدیریت و حکمروایی شهری. تهران: دانشگاه هنر.
- پوپر، کارل (1402). درس این قرن. ترجمة علی پایا. تهران: طرح نو.
- جهانی‌نسب، احمد (1401). زمامداری و حکمرانی مطلوب در منظومة فلسفی ـ سیاسی ابن‌سینا. معرفت سیاسی، 14(2)، 93ـ108.
- حسینی تاش، سیدعلی و واثق، قادرعلی (1393). حکمرانی خوب و ارائة حکمرانی شایستة بررسی و شاخص‌های این دو از دیدگاه امیرالمؤمنین علی. اسلام و پژوهش‌های مدیریتی، 4(1)، 7ـ28.
- حسینی خامنه‌ای، سیدعلی (18/11/1371). بیانات در دیدار مهمانان خارجی شرکت‌کننده در مراسم بزرگداشت دهة فجر. به‌نشانی:
- https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=2653.
- شریفیان ثانی، مریم (1380). مشارکت شهروندی، حکمرانی شهری و مدیریت شهری. مدیریت شهری، 2(8)، 42ـ55.
- صابریان، اصغر؛ علویان، مرتضی و عباس‌تبار مقری، رحمت (1400). مطلوبیت حکمرانی از نگاه علامه طباطبائی. معرفت سیاسی، 13(2)، 97ـ113.
- طبرسى، احمدبن‌على (1403 ق). الاحتجاج على أهل اللجاج. مشهد: مرتضى.
- فرزندی، عباسعلی و ترکاشوند، سینا (1399). واکاوی مفاهیم الگو، نظریه، اندیشه، منظومه، مکتب و ارتباط آنها با یکدیگر. تهران: دانشگاه و پژوهشگاه عالی دفاع ملی و تحقیقات راهبردی.
- قلی‌پور، رحمت‌الله (1388). حکمرانی خوب و الگوی مناسب دولت. تهران: مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت.
- کیانپور، مهرداد (1392). ارزیابی مدل حکمرانی خوب و پیشنهاد مؤلفه‌های مدل حکمرانی. پایان‌نامة مقطع کارشناسی ارشد. قم: دانشکدة علوم حدیث.
- مبارک، اصغر و آذرپیوند، زیبا (1387). نگاهی به شاخص‌های حکمرانی خوب از منظر اسلام و تأثیر آن بر رشد اقتصادی. قم: مؤسسة فرهنگی و اطلاع‌رسانی تبیان.
- معین، محمد (1386). فرهنگ معین. تهران: امیرکبیر.
- موسوی خمینی، سیدروح‌الله (۱۳۷۵). تفسیر سورة حمد. تهران: مؤسسة تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره).
- موسوی خمینی، سیدروح‌الله (1378). صحیفة امام. تهران: مؤسسة تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره).
- موسوی خمینی، سیدروح‌الله (1388). آیین انقلاب اسلامی. تهران: مؤسسة تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره).
- موسوی خمینی، سیدروح‌الله (1392). حکومت اسلامی و ولایت فقیه در اندیشة امام خمینی. تبیان آثار موضوعی (دفتر چهل وپنجم). تهران: مؤسسة تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره).
- موسوی خمینی، سیدروح‌الله (1409ق). کتاب البیع. تهران: مؤسسة تنظیم و نشر آثار امام خمینى(ره).
- میدری، احمد و خیرخواهان، جعفر (1383). حکمرانی خوب بنیان توسعه. تهران: مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی.
- میراحمدی، منصور و میراحمدی، علی (۱۳۹۷). جایگاه دانش سیاسی و مدیریت در علوم حکمرانی. چشم‌انداز مدیریت دولتی، (۳۴)، 43ـ66.
- نای، ژوزف (1393). قدرت و موازنة نرم در سیاست بین‌الملل. ترجمة عسگر قهرمان‌پور. تهران: پژوهشکدة مطالعات راهبردی.
- نوبرین، نازک و رحیمی، محمد (۱۳۸۹). حکمرانی خوب شهری یک ضرورت تردیدناپذیر. تهران: مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی شهر تهران.
Copyright © 2026 The Author(s). This article is published under the Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
Cite this article:
RIS
Mendeley
BibTeX
APA
MLA
HARVARD
VANCOUVER
Norouzi Farani, Mohammad javad, Norouzi farani, Mohammad Taghi. (2026) Dimensions and Components of Religious Governance and the Requirements for its Realization. Ma`rifat-e Siasi, 18(2), 7-26 https://doi.org/10.22034/siyasi.2025.5002308.
Mohammad javad Norouzi Farani; Mohammad Taghi Norouzi farani."Dimensions and Components of Religious Governance and the Requirements for its Realization". Ma`rifat-e Siasi, 18, 2, 2026, 7-26
Norouzi Farani, M, Norouzi farani, M.(2026) 'Dimensions and Components of Religious Governance and the Requirements for its Realization', Ma`rifat-e Siasi, 18(2), pp. 7-26
