Ma`rifat-e Siasi, Volume 17, Issue 2, No 34, Year 2026 , Pages 115-135

    Future Studies of Islamic Political Knowledge

    Article Type: 
    Research
    Writers:
    ✍️ Ghasem Shabanniya Roknabadi / Professor, Department of Political Science, Imam Khomeini Educational and Research Institute, Qom, Iran / shabanniya@iki.ac.ir
    dor 20.1001.1.20084366.1404.17.2.6.0
    doi 10.22034/siyasi.2025.5002443
    Abstract: 
    Given the serious weaknesses of contemporary political science discourse in analyzing politics from a monotheistic and divine perspective, strengthening the position of Islamic political knowledge has become more necessary than ever. Therefore, this article, by providing an analysis of the current state of this knowledge, identifies its existing challenges and pathologies. Then, while analyzing the desirable state of this knowledge, it proposes solutions for moving from the current state to the desirable state. The findings of the research, obtained through a descriptive-analytical method, indicate that in order to achieve the desirable state of Islamic political knowledge, a systemic mode of thinking based on fundamental principles must govern this knowledge in order to address local problems and challenges. In this regard, the following appear necessary: enhancing cross-disciplinary and interdisciplinary studies; expanding the scope of scientific interactions for the development of this knowledge; utilizing the works of earlier scholars while updating the governing literature; fundamentally reforming the educational system; benefiting from the positive aspects of aligned or rival theories; providing the ground for utilizing the achievements of Islamic political knowledge in political practice; directing this knowledge toward solving local challenges; expanding quantitative research and studies; and making optimal use of new technologies.
    چکیده و کلیدواژه فارسی (Persian)
    Title :آینده‌پژوهی دانش سیاست اسلامی*
    Abstract: 
    با توجه به ضعف‌های جدی گفتمان علوم سیاسی معاصر در تحلیل توحیدی و الهی سیاست، امروزه تقویت جایگاه دانش سیاست اسلامی، بیش‌ازپیش ضرورت یافته است. ازاین‌رو در این مقاله با ارائة تحلیلی از وضعیت موجود این دانش، چالش‌ها و آسیب‌های فعلی آن شناسایی شده؛ سپس ضمن تحلیل وضعیت مطلوب این دانش، راهکارهایی برای نیل به وضعیت مطلوب با توجه به وضعیت موجود ارائه شده است. یافته‌های تحقیق که بر اساس روش توصیفی ـ تحلیلی به‌دست آمده، حاکی از آن است که به‌منظور نیل به وضعیت مطلوب دانش سیاست اسلامی، باید تفکری منظومه‌ای بر پایة مبانی بنیادین بر این دانش حکم‌فرما شود تا به حل مسئله و چالش‌های بومی بپردازد. در این راستا، تقویت مطالعات بین‌گرایشی و بین‌رشته‌ای، تقویت گسترة تعاملات علمی برای توسعة این دانش، بهره‌گیری از آثار سَلَف با به‌روزسازی ادبیات حاکم بر آن، تحول بنیادین در نظام آموزشی، بهره‌مندی از نقاط مثبت نظریات همسو یا رقیب، فراهم‌سازی زمینة بهره‌گیری از دستاوردهای دانش سیاست اسلامی در عرصة سیاست‌ورزی، سمت‌وسو دادن این دانش در جهت حل چالش‌های بومی، توسعة تحقیقات و مطالعات کمّی، و بهره‌گیری بهینه از فناوری‌های نوین ضروری به‌نظر می‌رسد.
    References: 
    • قرآن کریم.
    • احمدی، امید و همکاران (1395). آینده‌پژوهی؛ مفاهیم، روش‌ها، کاربردها. تهران: سازمان انتشارات جهاد دانشگاهی.
    • اشتریان، کیومرث (1392). مقام تبیین، توصیف و توصیه را در دانش سیاست اسلامی خلط نکنیم. فصلنامة علوم انسانی اسلامی صدرا، 3(9)، 219ـ223. 
    • ایزدهی، سیدسجاد (1392). فقه سیاسی شیعه و ظرفیت‌های نظام‌سازی آن. فصلنامة علوم انسانی اسلامی صدرا، 3(9)، 345 ـ348.
    • برزگر، ابراهیم (1392). وضعیت موجود دانش سیاست اسلامی و موانع ساختاری و فردی تولید علوم انسانی. فصلنامة علوم انسانی اسلامی صدرا، 3(9)، 225ـ233.
    • برزگر، ابراهیم (1395). رهیافت بومی‌سازی علوم سیاسی. تهران: مرکز چاپ و انتشارات دانشگاه علامه طباطبایی.
    • بشیریه، حسین (1400). احیای علوم سیاسی؛ گفتاری در پیشة سیاستگری. تهران: نشر نی.
    • بل، وندل (1399). مبانی آینده‌پژوهی. ترجمة مصطفی تقوی و محسن محقق. تهران: مؤسسة آموزشی و تحقیقاتی صنایع دفاعی.
    • حاجیانی، ابراهیم (1391). مبانی، اصول و روش‌های آینده‌پژوهی. تهران: دانشگاه امام صادق(ع).
    • حسینی خامنه‌ای، سیدعلی (29/10/1382). بیانات مقام معظم رهبری در دیدار با جمعی از نخبگان حوزوی. پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر مقام معظم رهبری. به‌نشانی: https://farsi.khamenei.ir/book-content?id=19893.
    • درخشه، جلال (1392). به‌مثابة روح و جان سیاست اسلامی (تفاوت‌های علم سیاست غربی و علم سیاست اسلامی). فصلنامة علوم انسانی اسلامی صدرا، 3(9)، 263ـ270. 
    • ریچی، دیوید (1394). تراژدی علوم سیاسی «سیاست، علم و دموکراسی». ترجمة سعید حاجی ناصری و فرید حسینی مرام. تهران: دانشگاه تهران.
    • زالی، نادر (1392). آینده‌نگاری راهبردی در برنامه‌ریزی و توسعة منطقه‌ای. تهران: پژوهشکدة مطالعات راهبردی.
    • طالبی، عباسعلی و موسوی، سیدمحمدرضا (1402). بررسی طرح تحول علوم انسانی با تأکید بر علوم سیاسی. فصلنامة علمی سیاست‌پژوهی تحول در علوم انسانی، 2(7)، 35ـ52.
    • علی‌خانی، علی‌اکبر (1392). علم سیاست غربی: عمل‌گرا؛ علم سیاست بومی: انتزاعی. فصلنامة علوم انسانی اسلامی صدرا، 3(9)، 235ـ247.
    • عیوضی، محمدرحیم (1393). آیندة علوم سیاسی در ایران؛ از نظر تا واقعیت. سیاست متعالیه، 2(5)، 29ـ42.
    • کینگ، گری؛ اشلوزمن، کای لهمان و نای، نورمن (1396). آیندة علوم سیاسی. ترجمة محسن عسکری جهقی. تهران: نشر ثالث.
    • معمری، حمیدرضا و بهروزی لک، غلامرضا (1399). تحلیل روند آینده‌پژوهانه از مطالعات سیاسی در جمهوری اسلامی ایران. فصلنامة پژوهشنامة انقلاب اسلامی، 10(37)، 103ـ125. 
    • موسوی خمینی، سیدروح‌الله (1393). وصیت‌نامة سیاسی ـ الهی امام خمینی. تهران: معاونت فرهنگی ستاد بزرگداشت حضرت امام خمینی(ره).
    • میراحمدی، منصور (1399). فهم فقهی و سیاست معاصر. تهران: لوگوس.
    Cite this article: RIS Mendeley BibTeX APA MLA HARVARD VANCOUVER

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Shabanniya Roknabadi, Ghasem. (2026) Future Studies of Islamic Political Knowledge. Ma`rifat-e Siasi, 17(2), 115-135 https://doi.org/10.22034/siyasi.2025.5002443.

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Ghasem Shabanniya Roknabadi."Future Studies of Islamic Political Knowledge". Ma`rifat-e Siasi, 17, 2, 2026, 115-135

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Shabanniya Roknabadi, G.(2026) 'Future Studies of Islamic Political Knowledge', Ma`rifat-e Siasi, 17(2), pp. 115-135

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Shabanniya Roknabadi, G. Future Studies of Islamic Political Knowledge. Ma`rifat-e Siasi, 2026; 17(2): 115-135