Ma`rifat-e Siasi, Volume 17, Issue 2, No 34, Year 2026 , Pages 7-28

    The Nature of Political Philosophy from the Perspective of Ayatollah Misbah Yazdi and Its Comparison with the Views of Islamic and Western Philosophers

    Article Type: 
    Research
    Writers:
    ✍️ Seyyed Mohammad Hadi Moqadasi / Assistant Professor, Department of Encyclopedia, Imam Khomeini Educational and Research Institute, Qom, Iran / s.moghadasi@iki.ac.ir
    dor 20.1001.1.20084366.1404.17.2.1.5
    doi 10.22034/siyasi.2026.5002460
    Abstract: 
    This article examines Ayatollah Misbah Yazdi’s view on political philosophy and compares it with those of Islamic and Western philosophers. After examining four different definitions, he considers political philosophy as a science that explains the foundational principles of the problems of political science. In comparison, Islamic philosophers such as Fārābī regarded political philosophy as a branch of civil science (al-‘ilm al-madanī) and a means for realizing a virtue-centered society. Among contemporary Western philosophers, two main approaches exist: some view it as a branch of theoretical philosophy, while others consider it a sub-discipline of moral philosophy. The article shows that Ayatollah Misbah Yazdi adopts a practical and operational approach to political philosophy aimed at solving problems related to political knowledge, offering an efficient model for the production of Islamic political knowledge. This perspective seeks to strengthen the discourse of Islamic humanities and has considerable potential for resolving both theoretical and practical problems of the Islamic political system.
    چکیده و کلیدواژه فارسی (Persian)
    Title :چیستی فلسفة سیاسی از نگاه آیت‌الله مصباح یزدی و مقایسة آن با دیدگاه فیلسوفان اسلام و غرب
    Abstract: 
    این مقاله به بررسی دیدگاه آیت‌الله مصباح یزدی دربارة فلسفة سیاسی و مقایسة آن با دیدگاه‌های فلاسفة اسلامی و غربی می‌پردازد. ایشان با بررسی چهار تعریف مختلف، فلسفة سیاسی را علمی می‌داند که به تبیین مبادی مسائل علم سیاست می‌پردازد. در مقایسه با این دیدگاه، فلاسفة اسلامی، مانند فارابی، فلسفة سیاسی را بخشی از علم مدنی و وسیله‌ای برای تحقق جامعه‌ای فضیلت‌محور می‌دانستند. در میان فیلسوفان معاصر غرب نیز دو رویکرد اصلی وجود دارد: برخی آن را شاخه‌ای از فلسفة نظری می‌دانند و برخی دیگر زیرمجموعه‌ای از فلسفة اخلاق. مقاله نشان می‌دهد که آیت‌الله مصباح یزدی به فلسفة سیاسی رویکردی کاربردی و عملیاتی برای حل مسائل مرتبط با دانش سیاسی دارد و الگویی کارآمد برای تولید دانش سیاست اسلامی ارائه می‌دهد. این دیدگاه در راستای تقویت گفتمان علوم انسانی اسلامی است و توانایی قابل توجهی در حل مسائل نظری و میدانی نظام سیاسی اسلامی دارد.
    References: 
    • ابن‌سینا، حسین‌بن‌عبدالله (1405ق). الشفاء: المنطق. قم: مکتبة آیة الله العظمی المرعشی النجفی.
    • ابن‌سینا، حسین‌بن‌عبدالله (بی‌تا). رسائل ابن‌سینا. قم: بیدار.
    • اشتراوس، لئو (1387). فلسفة سیاسی چیست. ترجمة فرهنگ رجایی. تهران: علمی و فرهنگی.
    • پارسانیا، حمید (1390). روش‌شناسی انتقادی حکمت صدرایی. قم: کتاب فردا.
    • جیکوبز، لزلی (1397). درآمدی بر فلسفة سیاسی نوین: نگرش دموکراتیک به سیاست. تهران: نشر نی.
    • حائری یزدی، مهدی (1384). کاوش‌های عقل عملی. تهران: مؤسسة پژوهشی حکمت و فلسفة ایران.
    • دوانی، محمدبن‌اسعد (1391). اخلاق جلالی. تهران: اطلاعات.
    • راولز، جان (1388). عدالت به‌مثابة انصاف. ترجمة عرفان ثابتی. تهران: ققنوس.
    • رضوانی، محسن (1392). اشتراوس و فلسفة سیاسی اسلامی. قم: مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).
    • شریف رضی، محمدبن‌حسین (1414ق). نهج‌البلاغه. تحقیق: صبحی صالح. قم: هجرت.
    • صدرا، علیرضا (1386). گرایش فلسفی سیاسی. تهران: نشر میزان.
    • فارابی، ابونصر محمدبن‌محمد (1371). التنبیه علی سبیل السعاده. تحقیق، مقدمه و تعلیق: جعفر آل‌یاسین. تهران: حکمت.
    • فارابی، ابونصر محمدبن‌محمد (1991م). الملة و نصوص أخری. تصحیح: محسن مهدی. بیروت: دار المشرق.
    • فارابی، ابونصر محمدبن‌محمد (2005م). احصاء العلوم. تحقیق، مقدمه و تعلیق: عثمان امین. پاریس: دار بیلیون.
    • فانی کشمیری، محسن‌بن‌حسن (1361). اخلاق عالم‌آرا. اسلام‌آباد: مرکز تحقیقات فارسی ایران و پاکستان.
    • علیخانی، اکبر (1398). خرد خفته: فلسفه و حکمت سیاسی اسلامی و گذار به سیاست عملی. تهران: دانشگاه تهران.
    • مجمع عالی حکمت اسلامی (1399). فلسفة سیاسی علامه مصباح. در: جلسة گروه علمی فلسفة سیاسی. ۲۱/11/1399. به‌نشانی: https://hekmateislami.com/?p=11707.
    • مصباح یزدی، محمدتقی (1371). نگاهی گذرا بر فلسفة سیاسی اسلام. معرفت، 1(3)، 10ـ12.
    • مصباح یزدی، محمدتقی (1382). میزگرد فلسفه‌شناسی (2) فلسفه‌های مضاف. معرفت فلسفی، 1(2)، 117ـ136.
    • مصباح یزدی، محمدتقی (1385). فلسفة سیاست (1) مفهوم‌شناسی و روش‌شناسی در گفتگو با حضرت آیت‌الله محمدتقی مصباح. معرفت فلسفی، 4(2)، 11ـ27.
    • مصباح یزدی، محمدتقی (1386). فلسفة سیاست (2) روش‌شناسی در حوزة فلسفة سیاسی اسلام در گفتگو با حضرت آیت‌الله محمدتقی مصباح. معرفت فلسفی، 4(3)، 11ـ36.
    • مصباح یزدی، محمدتقی (1389الف). سخنرانی در سلسله نشست‌های تبیین علمی ولایت فقیه. در: مدرسة علمیة فیضیه. 06/02/1389. به‌نشانی: https://mesbahyazdi.ir/node/312.
    • مصباح یزدی، محمدتقی (1389ب). سخنرانی حضرت آیت‌الله مصباح یزدی در همایش فلسفه و دین. 15/07/1389. به‌نشانی: https://mesbahyazdi.ir/node/3181.
    • مصباح یزدی، محمدتقی (1391). نظریة سیاسی اسلام. قم: مؤسسة آموزشى و پژوهشى امام خمینى(ره).
    • مصباح یزدی، محمدتقی (1396). سخنرانی‌های اخلاق و سیاست (جلسة سوم: رابطة اخلاق و سیاست از نظر اسلام). 12/03/1396. به‌نشانی: https://mesbahyazdi.ir/node/6401.
    • مطهری، مرتضی (1401). مقدمه‌ای بر حکومت اسلامی. تهران: صدرا.
    • مهاجرنیا، محسن (1397). فلسفة سیاسی آیت‌الله خامنه‌ای. قم: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشة اسلامی.
    • نصیرالدین طوسی، محمدبن‌محمد (1387). اخلاق ناصری. تصحیح: مجتبی مینوی و علیرضا حیدری. تهران: خوارزمی.
    • واعظی، احمد (1395). درآمدی بر فلسفة سیاسی اسلامی. قم: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.
    • همپتون، جین (1380). فلسفة سیاسی. ترجمة خشایار دیهیمی. تهران: طرح نو.
    • یوسفی‌راد، مرتضی (1389). امکان فلسفة سیاسی اسلام. قم: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی. 
    Cite this article: RIS Mendeley BibTeX APA MLA HARVARD VANCOUVER

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Moqadasi, Seyyed Mohammad Hadi. (2026) The Nature of Political Philosophy from the Perspective of Ayatollah Misbah Yazdi and Its Comparison with the Views of Islamic and Western Philosophers. Ma`rifat-e Siasi, 17(2), 7-28 https://doi.org/10.22034/siyasi.2026.5002460.

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Seyyed Mohammad Hadi Moqadasi."The Nature of Political Philosophy from the Perspective of Ayatollah Misbah Yazdi and Its Comparison with the Views of Islamic and Western Philosophers". Ma`rifat-e Siasi, 17, 2, 2026, 7-28

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Moqadasi, S.(2026) 'The Nature of Political Philosophy from the Perspective of Ayatollah Misbah Yazdi and Its Comparison with the Views of Islamic and Western Philosophers', Ma`rifat-e Siasi, 17(2), pp. 7-28

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Moqadasi, S. The Nature of Political Philosophy from the Perspective of Ayatollah Misbah Yazdi and Its Comparison with the Views of Islamic and Western Philosophers. Ma`rifat-e Siasi, 2026; 17(2): 7-28