Ma`rifat-e Siasi, Volume 17, Issue 1, No 33, Year 2026 , Pages 23-37

    The Theory of Civic Moderation: A Framework for Bridging Theory and Practice in Islamic Political Philosophy

    Article Type: 
    Research
    Writers:
    ✍️ Morteza Yousefi Rad / Assistant Professor, Department of Political Philosophy, Research Institute of Islamic Sciences and Culture, Qom, Iran / myusefy@gmail.com
    doi 10.22034/siyasi.2025.5003109
    Abstract: 
    Acknowledging the gap between theory and practice, the vitality and effectiveness of political philosophy depend on constructive interaction between theoretical ideals and external realities. Islamic political philosophy, like other traditions, recognizes this distinction. The question is how, in the contemporary era, an effective interaction between theory and practice can be established within the framework of Islamic political philosophy. This article argues that “civic moderation,” grounded in its anthropological foundations, possesses the capacity to establish such a connection and to link Islamic political philosophy with practical problem-solving. Accordingly, civic moderation should be regarded not merely as a moral virtue, but as the core issue of Islamic political philosophy. Using textual and content analysis, the study examines this claim and argues that the establishment of civic moderation leads to the integrated organization and synergy of infrastructures, political structures, and governance based on wisdom, truth, and justice, thereby creating the conditions for realizing the aspirations of Islamic political philosophy.
    چکیده و کلیدواژه فارسی (Persian)
    Title :نظریة اعتدال مدنی: چهارچوبی برای تعامل حوزة نظر و عمل در فلسفة سیاسی اسلامی
    Abstract: 
    با پذیرش وجود فاصلة میان حوزة نظر و عمل، حیات، پویایی و اثربخشی فلسفة سیاسی در گرو تعامل سازنده میان آرمان‌های نظری و واقعیت‌های بیرونی است. فلسفة سیاسی اسلامی نظیر دیگر فلسفه‌های سیاسی به وجود فاصله و تمایز میان دو حوزه قائل است. پرسش آن است که در عصر حاضر، چگونه می‌توان بر اساس فلسفة سیاسی اسلامی تعاملی مؤثر میان آرمان‌های نظری و عرصة عمل برقرار کرد؟ ادعای مقالة پیش رو این است که «اعتدال مدنی» با تکیه بر بنیان‌های انسان‌شناسانة خود ظرفیت دارد که چنین پیوند و تعاملی را برقرار سازد و فلسفة سیاسی اسلامی را از سطح نظری به حوزة عملی و حل مشکلات آن مرتبط سازد. بر این اساس، اعتدال مدنی نه‌تنها باید به‌عنوان یک فضیلت اخلاقی، بلکه به‌مثابة هسته و مسئلة اصلی فلسفة سیاسی اسلامی تلقی شود. این پژوهش با روش تحلیل متن و محتوا درصدد فهم حوزة نظر و عمل فلسفة سیاسی اسلامی برآمده است و به بررسی تحلیلی ادعای مورد نظر می‌پردازد. استقرار اعتدال مدنی در جامعه موجب سامان‌یافتگی تجمیعی و هم‌افزای زیرساخت‌ها، ساختارها و مدیریت‌های سیاسی بر پایة حکمت، حق و عدالت می‌شود و زمینه‌های نیل به آمال و آرزوها را در فلسفة سیاسی اسلامی فراهم می‌سازد.
    References: 
    • ابن‌سینا، حسین‌بن‌علی (1364). النجاة. ویرایش و دیباچه: محمدتقی دانش‌پژوه. تهران: دانشگاه تهران.
    • اخوان‌الصفا (1412ق). رسائل الاخوان الصفا و خلان الوفا. بیروت: الدار الاسلامیه. 
    • ارسطو (1378). اخلاق نیکوماخوس. ترجمة محمدحسن لطفی. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
    • اسدآبادی، سیدجمال‌الدین (1358). مقالات جمالیه. تهران: طلوع آزادی (اسلامی). 
    • افلاطون (1367). دورة آثار افلاطون. ترجمة محمدحسن لطفى. تهران: خوارزمی.
    • افلاطون (1374). جمهور. ترجمة فؤاد روحانی. تهران: علمی و فرهنگی. 
    • جعفری، محمدتقی (1376). ترجمه و تفسیر نهج البلاغه. تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی.
    • جعفری، محمدتقی (1387). فلسفة دین. تهران: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشة اسلامی. 
    • جوادی آملی، عبدالله (1386). تفسیر انسان به انسان. قم: اسراء.
    • حکیمی، محمدرضا (1384). الحیاة. قم: دلیل ما.
    • دوانی، جلال‌الدین (بی‌تا). لوامع الاشراق فی مکارم الاخلاق (اخلاق جلالی). بی‌جا: بی‌نا. 
    • سبزواری، محمدباقر‌بن‌محمد مؤمن محقق (1381). روضة الانوار عباسی. قم: بوستان کتاب. 
    • شیرازی، قطب‌الدین (1369). درة التاج. تصحیح: ماهدخت بانو همایی. تهران: علمی و فرهنگی.
    • طریحی، فخرالدین (1415ق). مجمع البحرین. قم: مرکز الطباعة و النشر فی مؤسسة البعثة.
    • طوسی، خواجه‌نصیرالدین (1359). تلخیص المحصل. تصحیح: عبدالله نورایی. تهران: مؤسسة مطالعات اسلامی شعبة تهران، دانشگاه مک‌گیل کانادا.
    • طوسی، خواجه‌نصیرالدین (1369). اخلاق ناصری. تهران: خوارزمی.
    • فارابی، ابونصر (1995م الف). آراء اهل المدینة الفاضلة. بیروت: دار مکتبة الهلال. 
    • فارابی، ابونصر (1995م ب). تحصیل السعاده. به‌کوشش علی بوملحم. بیروت: دار مکتبة‌ الهلال. 
    • فارابی، ابونصر (1996م). السیاسة المدنیة. بیروت: دار مکتبة الهلال. 
    • فارابی، ابونصر (2001م). الملة و نصوص اخری. مقدمه و تحقیق و تعلیق: محسن مهدی. بیروت: دار المشرق.
    • مسکویه، ابوعلی احمد‌بن‌محمد (1381). تهذیب الاخلاق و تطهیر الأعراق. ترجمة علی‌اصغر حلبی. تهران: اساطیر.
    • مسکویه، ابوعلی احمد‌بن‌محمد (2535پ). جاویدان خرد. ترجمة تقی‌الدین محمد شوشتری. تبریز: چاپخانة شفق. 
    • مطهری، مرتضی (1364). امامت و رهبری. تهران: صدرا.
    • مطهری، مرتضی (1391). انسان کامل. تهران: صدرا.
    • ملاصدرا، صدرالدین محمد شیرازی (1342). مبدأ و معاد. ترجمة احمد‌بن‌محمد الحسینی اردکانی. به‌کوشش عبدالله نورانی. تهران: مرکز نشر دانشگاهی.
    • موسوی خمینی، سیدروح‌الله (1381). تقریرات فلسفة امام خمینی. تهران: مؤسسة تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
    Cite this article: RIS Mendeley BibTeX APA MLA HARVARD VANCOUVER

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Yousefi Rad, Morteza. (2026) The Theory of Civic Moderation: A Framework for Bridging Theory and Practice in Islamic Political Philosophy. Ma`rifat-e Siasi, 17(1), 23-37 https://doi.org/10.22034/siyasi.2025.5003109.

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Morteza Yousefi Rad."The Theory of Civic Moderation: A Framework for Bridging Theory and Practice in Islamic Political Philosophy". Ma`rifat-e Siasi, 17, 1, 2026, 23-37

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Yousefi Rad, M.(2026) 'The Theory of Civic Moderation: A Framework for Bridging Theory and Practice in Islamic Political Philosophy', Ma`rifat-e Siasi, 17(1), pp. 23-37

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Yousefi Rad, M. The Theory of Civic Moderation: A Framework for Bridging Theory and Practice in Islamic Political Philosophy. Ma`rifat-e Siasi, 2026; 17(1): 23-37