Moslem / دانشجوی کارشناسی ارشد معارف اسلامی و مدیریت صنعتی دانشگاه امام صادق علیه السلام
129-1552026/08/142026/08/142026/08/14
Abstract:
Having chosen a theoretical approach, this article aims to explicate the cultural role of a religious state. Touching the two conflicting views expressed by Marxism and Liberalism on the intervention of a state in cultural affairs and criticizing the views that oppose the intervention of a state in cultural affairs, it expounds Islam’s point of view in regard with the role of a religious state in cultural affairs. To support his point of view, the author has made use of one Quranic verse, a tradition and the conduct of an infallible. According to this inquiry, a religious state must play a role in disciplining cultural affairs through giving directions and explaining research essentials to those who are in-charge of cultural affairs.
در این مقاله، با رویکرد نظری و تحلیلی و با هدف بیان نقش فرهنگی دولت دینی، با اشاره به دو دیدگاه مارکسیسم و لیبرالیسم در باب دخالت فرهنگی دولت، و همچنین نگاه مخالفانِ دخالتِ دولت دینی در عرصهی فرهنگ و نقد آن، به تقریر دیدگاه اسلام دربارهی نقش دولت دینی در فرهنگ پرداخته شده است. در این راستا، یک آیه از قرآن کریم، و یک روایت و یک سیره مورد اشاره و بررسی قرار گرفته است. پیش نیازی نقش آفرینی دولت دینی در فرهنگ و ارائه پیشنهاداتی به متولیان امور فرهنگی و نیز بیان بایسته های پژوهشی خاصی به ایشان حاصل مقاله پیش روی شماست.
ـ جونز، ويليام تامس، خداوندان انديشة سياسي، ترجمة علي رامين، تهران، اميركبير، جلد2، 1383.
ـ حر عاملي، محمدبنالحسن، وسائل الشيعه، تحقيق عبدالرحيم رباني شيرازي، بيروت، مكتبه الاسلاميه، ج 18، 1403 ق.
ـ خامنهاي، سيدعلي، (مقام معظم رهبري)، بيانات در خطاب با شوراي عالي انقلاب فرهنگي در تاريخ 19 آذر 1379 و 23 دي 1382.
ـ سجادي، سيدعبدالقيوم، «جهاني شدن و مهدويت، دو نگاه به آينده»، قبسات، ش 33، پاييز، 1383.
ـ راغب اصفهاني، ابي القاسم الحسين بن محمد، المفردات في غريب القرآن، بيجا، کتابفروشي مرتضوي، چاپ دوم، 1362.
ـ صدر، سيدحسن، نهاية الدراية، تحقيق ماجد غرباوي، نشر المشعر، بيتا.
ـ عباسي حسيني، ابراهيم، «نقش دولت در فرهنگ»، مشكوه، ش 35، تابستان، 1371.
ـ عسگري، علامه سيدمرتضي، «جايگاه سنت از ديدگاه شيعة، ترجمة عباس جلالي، مجلة علوم حديث، ش 1، پاييز، 1375.
ـ غلامپور آهنگر، ابراهيم، «جايگاه دولت در عرصة فرهنگ، مروري بر تئوريها و ديدگاهها»، مجموعه مقالات اولين همايش ملي مهندسي فرهنگي، تهران، شوراي عالي انقلاب فرهنگي، ج 1، 1386.
ـ قمي، شيخ عباس، سفينة البحار، نجف، چاپخانه علمي، ج 2، 1352.
ـ كاشفي، محمدرضا، «تأثير امام علي بر فرهنگ و تمدن اسلامي»، دانشنامة امام علي، زير نظر علياكبر رشاد، تهران، پژوهشگاه فرهنگ و انديشة اسلامي، ج 11، 1380.
ـ كليني، ابوجعفر محمد بن يعقوب، الكافي، تصحيح علياكبر غفاري، تهران، دارالكتب الاسلاميه، چ سوم، ج 1، 1388.
ـ گالستون، ويليام، «دين و اخلاق در دولت ليبرال»، بازتاب انديشه در مطبوعات روز ايران، ش 23، بهمن، 1380.
ـ لاريجاني، صادق، كاوشهاي نظري در سياست خارجي، تهران، علمي و فرهنگي، 1374.
ـ لاريجاني، محمدجواد، نقد دينداري و مدرنيسم، تهران، مؤسسة اطلاعات، 1376.
ـ مدير شانهچي، كاظم، تاريخ حديث، تهران، سمت، 1377.
ـ مسلم بن حجاج، ابوحسين، صحيح مسلم، تصحيح محمد فؤاد عبدالباقي، بيروت، دار احياء التراث العربي، ج1، بيتا.
ـ مطهري، مرتضي، خدمات متقابل اسلام و ايران، تهران، صدرا، چ دوازدهم، 1362.
ـ مطهري، مرتضي، سيري در سيره نبوي، تهران، صدرا، چ ششم، 1368.
ـ مهدويکني، محمدرضا، نقطههاي آغاز در اخلاق عملي، تهران، دفتر نشر معارف اسلامي، چ دوازدهم، 1382.
ـ وارد، هاريت، قدرتهاي جهاني در قرن بيستم، ترجمة جلال رضاييراد، تهران، بنگاه ترجمه و نشر كتاب، 1360.