The realization of the Islamic Revolution under the leadership of the famous Shiite jurist i.e., Imam Khomeini, has led to the expansion of the knowledge of jurisprudence in all areas, including international relations. Using the words of jurisprudence and international relations, jurisprudence of international relations has similarities with the to two categories of jurisprudential and international knowledge. Using a descriptive-analytical method, this study seeks to discover the relationship between jurisprudential knowledge of international relations with homogeneous jurisprudential and international knowledge. The findings show that, the knowledge of jurisprudence of international relations is different from similar jurisprudential and international knowledge due to differences in sources, goals, methods, tools and scope of operation
Title :نسبتشناسی دانش فقه روابط بینالملل با دانشهای همگون
Abstract:
تحقق انقلاب اسلامی با رهبری فقیه نامدار شیعه، امام خمینی ره به همراه انتظار حداکثری از دانش فقه جهت مدیریت رفتار انسان از گهواره تا گور، سبب گسترش و پویایی دانش فقه در تمام عرصه ها، از جمله روابط بین الملل شده است. فقه روابط بین الملل با وجود بهره وری از واژگان فقه و روابط بین الملل، با دو دسته از دانش های فقهی و بین المللی تشابه دارد. ازاین رو رسالت اصلی این پژوهش پاسخ به این پرسش است که نسبت دانش فقه روابط بین الملل با دانش های همگون فقهی و بین المللی چیست؟ آنچه بر اساس روش توصیفی تحلیلی به نظر می رسد، این است که دانش فقه روابط بین الملل به علت تمایز در منابع، اهداف، روش، ابزار و دامنهی عملیاتی، از دانش های فقهی و بین المللی مشابه متمایز است.
حلّى، فخرالمحققين، محمد بن حسن بن يوسف، 1387ق، إيضاح الفوائد في شرح مشكلات القواعد، قم، مؤسسه اسماعيليان.
حلّى، مقداد بن عبداللّه السّيورى، 1403ق، نضد القواعد الفقهية على مذهب الإمامية، قم، كتابخانه آيتالله مرعشى نجفى.
خسروپناه، عبدالحسین، 1393، «گستره و قلمرو موضوع فقه و فقه سیاسی»، در: تمایزات فقه و فقه سیاسی، علیاصغر نصرتی، قم، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.
دفتر حفظ و نشر و آثار حضرت آیتالله العظمی خامنهای به نشانی: http://www.farsi.khamenei.ir
دهقانی فیروزآبادی، سید جلال، 1394، اصول و مبانی روابط بینالملل، تهران، انتشارات سمت.
ـــــ ، 1393، فرانظریه اسلامی روابط بینالملل، تهران، انتشارات دانشگاه علامه طباطبائی.
زمخشرى، ابوالقاسم، محمود بن عمر، 1417ق، الفائق في غريب الحديث، بيروت، دار الكتب العلمية.
سید باقری، سید کاظم، 1393، «آسیبشناسی پژوهش و نظریهپردازی در فقه سیاسی»، در: تمایزات فقه و فقه سیاسی، علیاصغر نصرتی، قم، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.
شریعتی، روحالله، 1387، قواعد فقه سیاسی، قم، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.
شکوری، ابوالفضل، 1361، فقه سیاسی اسلام، بینا، بیجا.
صدرالدین شیرازی، محمدبنابراهیم، 1381، رساله سه اصل، تصحیح و تحقیق و مقدمه حسین نصر، تهران، بنیاد حکمت اسلامی صدرا.
صرامی، سیفالله، 1393، «منبعشناسی تطبیقی در فقه و فقه سیاسی»، در: تمایزات فقه و فقه سیاسی، قم، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.
عاملى، محمد بن مكى (شهيد اول)، 1419ق، ذكرى الشيعة في أحكام الشريعة، قم، مؤسسة آلالبيت.
عراقى، ضياءالدين، 1420ق، مقالات الأصول، قم، مجمع الفکر الاسلامی.
عمید زنجانی، عباسعلی، 1389، دانشنامه فقه سیاسی، تدوین و تنظیم ابراهیم موسیزاده، تهران، مؤسسه انتشارات دانشگاه تهران.
ـــــ ، 1421ق، فقه سياسى، تهران، اميركبير.
غزالی، محمد بن محمد، 1406ق، احیاء علوم الدین، بيروت، دارالکتب العلمیه.
کرکی عاملی، على بن حسين (محقق ثانى)، 1414ق، جامع المقاصد في شرح القواعد، قم، مؤسسة آلالبيت.
مكارم شيرازى، ناصر، 1427ق، دائرةالمعارف فقه مقارن، قم، انتشارات مدرسه امام على بن ابىطالب.
منتظرى نجفآبادى، حسين على، 1409ق، دراسات في ولاية الفقيه و فقه الدولة الإسلامية، قم، نشر تفكر.
Hakami, Rasoul, Taheri, Mahdi. (2026) Relationship between the Knowledge of Jurisprudence of International Relations and Homogeneous Knowledge. Ma`rifat-e Siasi, 12(2), 59-72
Rasoul Hakami; Mahdi Taheri." Relationship between the Knowledge of Jurisprudence of International Relations and Homogeneous Knowledge". Ma`rifat-e Siasi, 12, 2, 2026, 59-72
Hakami, R, Taheri, M.(2026) ' Relationship between the Knowledge of Jurisprudence of International Relations and Homogeneous Knowledge', Ma`rifat-e Siasi, 12(2), pp. 59-72
Hakami, R, Taheri, M. Relationship between the Knowledge of Jurisprudence of International Relations and Homogeneous Knowledge. Ma`rifat-e Siasi, 2026; 12(2): 59-72