Ma`rifat-e Siasi, Volume 19, Issue 1, No 37, Year 2026

    تحلیل نظری نافرمانی مدنی: تقابل مکاتب حقوقی- قانونی و مکاتب ارزشی-اخلاقی

    Article Type: 
    Research
    Writers:
    ✍️ Seyed yaser Sadeghi / دانشجوی دکترا علوم سیاسی مؤسسه امام خمینی(ره) / shs.hossein@gmail.com
    Mahdi Omidi Noghlebari / دانشیار موسسه آموزشی پژوهشی امام خمینی / omidiman@iki.ac.ir
    doi Registering DOI...
    چکیده و کلیدواژه فارسی (Persian)
    Title :تحلیل نظری نافرمانی مدنی: تقابل مکاتب حقوقی- قانونی و مکاتب ارزشی-اخلاقی
    Abstract: 
    پدیده «نافرمانی مدنی» به مثابه کنشی آگاهانه و مسالمت‌آمیز در نقض قانون، همواره محل چالش میان مکاتب «قانون‌سالار» که حرمت مطلق قانون را محور می‌دانند و مکاتب «فراقانون‌سالار» که اصولی چون عدالت و اخلاق را مقدم بر قانون می‌شمرند، بوده است. موافقان، نافرمانی مدنی را بر مبنای معیارهایی نظیر عدالت، اخلاق، مصلحت، وجدان شخصی و آموزه‌های دینی توجیه می‌کنند. در مقابل، مخالفان بر تضعیف قانون و ایجاد هرج‌ومرج و نقض قرارداد اجتماعی به عنوان تبعات منفی نافرمانی‌مدنی تاکید دارند. این مقاله با روشی توصیفی ـ تحلیلی و با اتکا به منابع کتاب‌خانه‌ای، در پی واکاوی این مسئله است که آیا نافرمانی مدنی در برابر قوانین ناعادلانه یا ناهمخوان با شرع، می‌تواند به عنوان حق یا تکلیف شمرده شود. یافته‌های این پژوهش بعد از بررسی استدلال‌های دو طرف و نقد دیدگاه‌های قانون‌سالار نشان می‌دهد که نافرمانی مدنی با رعایت درجات و مراتب مخالفت، نه تنها تهدیدی برای نظم عمومی به شمار نمی‌آید بلکه ضامن پویایی و عدالت در هر نظام سیاسی خواهد بود.
    Cite this article: RIS Mendeley BibTeX APA MLA HARVARD VANCOUVER

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Sadeghi, Seyed yaser, Omidi Noghlebari, Mahdi. (2026) تحلیل نظری نافرمانی مدنی: تقابل مکاتب حقوقی- قانونی و مکاتب ارزشی-اخلاقی. Ma`rifat-e Siasi, 19(1), - https://doi.org/10.22034/siyasi.2026.5003900.

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Seyed yaser Sadeghi; Mahdi Omidi Noghlebari."تحلیل نظری نافرمانی مدنی: تقابل مکاتب حقوقی- قانونی و مکاتب ارزشی-اخلاقی". Ma`rifat-e Siasi, 19, 1, 2026, -

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Sadeghi, S, Omidi Noghlebari, M.(2026) 'تحلیل نظری نافرمانی مدنی: تقابل مکاتب حقوقی- قانونی و مکاتب ارزشی-اخلاقی', Ma`rifat-e Siasi, 19(1), pp. -

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Sadeghi, S, Omidi Noghlebari, M. تحلیل نظری نافرمانی مدنی: تقابل مکاتب حقوقی- قانونی و مکاتب ارزشی-اخلاقی. Ma`rifat-e Siasi, 2026; 19(1): -