Achieving a modern Islamic civilization, as the ultimate horizon of the Islamic Revolution, requires a careful re-engineering of the roadmap, at the center of which is the transformation in the humanities. Despite numerous efforts over the past four decades, experience shows that the maturity of this issue requires more comprehensive solutions. This transformation is only possible through the convergence and tripartite interaction of “the people,” “the middle circles (elites),” and “sovereignty.” Focusing on the key role of governance in creating this synergy, this paper seeks to provide a model for maximum participation. While providing a comprehensive model, the present study introduces and analyzes “network governance” as the main solution for managing this tripartite interaction in the three areas of “conceptualization”, “capacity building”, and “culture building”. This article argues that network management is the only participatory model that can, by organizing and planning all educational, research, and cultural capacities (including seminary, university, and governmental centers), pave the way for the formation of a “’civilization-building science institution” and achieving the “scientific revolution” desired in the second step statement.
Title :الگوی حکمرانی مشارکتی در تحول علوم انسانی «مدیریت شبکه ای تحول علم»
Abstract:
دستیابی به تمدن نوین اسلامی، بهعنوان افق نهایی انقلاب اسلامی، نیازمند بازمهندسی دقیق نقشة راه است که در کانون آن، تحول در علوم انسانی قرار دارد. با وجود تلاشهای متعدد در چهار دهة گذشته، تجارب نشان میدهد که بلوغ این مسئله نیازمند راهکارهای جامعتری است. این تحول تنها در سایة همگرایی و تعامل سهجانبة «مردم»، «حلقههای میانی (نخبگان)» و «حاکمیت» امکانپذیر است. این مقاله با تمرکز بر نقش کلیدی حکمرانی در ایجاد این همافزایی، بهدنبال ارائة الگویی برای مشارکت حداکثری است. پژوهش حاضر ضمن ارائة الگویی جامع، «حکمرانی شبکهای» را بهعنوان راهکار اصلی برای مدیریت این تعامل سهجانبه در سه عرصة «مفهومسازی»، «ظرفیتسازی» و «فرهنگسازی» معرفی و تحلیل میکند. این مقاله استدلال میکند که مدیریت شبکهای تنها الگوی مشارکتیای است که میتواند با سازماندهی و برنامهریزی یکپارچة تمامی ظرفیتهای آموزشی، پژوهشی و فرهنگی (اعم از مراکز حوزوی، دانشگاهی و حاکمیتی)، زمینه را برای شکلگیری «نهاد علم تمدنساز» و دستیابی به «انقلاب علمی» مورد نظر در بیانیة گام دوم فراهم آورد.
آشوری، داریوش (۱۳۷۶). ما و مدرنیته. تهران: مؤسسة فرهنگی صراط.
الویری، محسن (۱۳۹۱). چیستی الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت و نقش حوزههای علمیه در تدوین آن. مجموعه مقالات نخستین کنفرانس الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت. تهران: پیام عدالت.
جمالی، مصطفی (۱۳۹۴). استمرار انقلاب با کدام گفتمان؟ قم: انتشارات تمدن نوین اسلامی.
جمعی از نویسندگان (۱۳۷۷). نظام فکری؛ درآمدی بر مدیریت توسعة اجتماعی. تهران: سازمان مدیریت صنعتی.
جوادی آملی، عبدالله (۱۳۹۲). سخنرانی منتشرشده. در: تحول در علوم انسانی. قم: منیر.
حسینی خامنهای، سیدعلی (02/08/۱۳۸9). بیانات در دیدار جمعی از اساتید و فضلا و طلاب نخبة حوزة علمیه قم. قابل بازیابی از: https://khl.ink/f/26418.
حسینی خامنهای، سیدعلی (22/09/۱۳۸۸). بیانات در جمع روحانیون و طلاب. قابل بازیابی از: https://khl.ink/f/8513.
حسینی خامنهای، سیدعلی (16/11/1381). پاسخ به نامة جمعی از دانشآموختگان و پژوهشگران حوزة علمیه در مورد کرسیهای نظریهپردازی. قابل بازیابی از: https://khl.ink/f/8290.
خندان، علیاصغر (۱۳۸۸). درآمدی بر علوم انسانی اسلامی. تهران: دانشگاه امام صادق(ع).
راسل، برتراند (۱۳۷۳). تاریخ فلسفة غرب. ترجمة نجف دریابندی. تهران: کتاب پرواز.
روکس برویان (1370). جامعهشناسی توسعه. ترجمة مصطفی ازکیا. تهران: نشر توسعه.
زائری، قاسم؛ ذوالفقاری، ابوالفضل و محمدعلیزاده، حاجیه (۱۳۹۵). شناسایی صورتبندی گفتمانی واقعة انقلاب فرهنگی در دانشگاه. فصلنامة علمی پژوهشی روششناسی علوم انسانی، 22(۸۶)، 7ـ37.
کاپلستون، فردریک چارلز (1403). تاریخ فلسفه. ترجمة غلامرضا اعوانی. تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
کچوئیان، حسین (۱۳۸۹). تجددشناسی و غربشناسی: حقیقتهای متضاد. تهران: امیرکبیر.
گودرزی، غلامرضا (۱۳۹۴). اولویتبندی الزامات مدیریت تحول علوم انسانی مبتنی بر مدیریت راهبردی اسلامی و ایرانی. فصلنامة تحقیقات بنیادین علوم انسانی، ۱(۱)، ۸ـ۱۱۳.
مرعشی، سیدجعفر (۱۳۷۸). چالش نو در مفاهیم اجتماعی. تهران: سازمان مدیریت صنعتی.
مطهری، مرتضی (۱۳۷۰). آشنایی با علوم اسلامی: منطق و فلسفه. تهران: صدرا.
موسوی خمینی، سیدروحالله (1385). کتاب البیع، تهران: مؤسسة نشر و حفظ آثار امام خمینی(ره).
موسوی خمینی، سیدروحالله (۱۳70). صحیفة امام. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، سازمان چاپ و انتشارات، سازمان مدارک فرهنگی انقلاب اسلامی.
مولانا، حمید (۱۳۸۲). ظهور و سقوط مدرن. تهران: کتاب صبح.
Jamali, Mustafa, jamali, Alireza. (2026) Participatory Governance Model in the Development of the Humanities: “Network Management of Science Development”*. Ma`rifat-e Siasi, 18(1), 7-28 https://doi.org/10.22034/siyasi.2026.5003136.
Mustafa Jamali; Alireza jamali."Participatory Governance Model in the Development of the Humanities: “Network Management of Science Development”*". Ma`rifat-e Siasi, 18, 1, 2026, 7-28
Jamali, M, jamali, A.(2026) 'Participatory Governance Model in the Development of the Humanities: “Network Management of Science Development”*', Ma`rifat-e Siasi, 18(1), pp. 7-28
Jamali, M, jamali, A. Participatory Governance Model in the Development of the Humanities: “Network Management of Science Development”*. Ma`rifat-e Siasi, 2026; 18(1): 7-28