Ma`rifat-e Siasi, Volume 18, Issue 1, No 35, Year 2026 , Pages -

    واکاوی زمینه‌های سیاسی تکفیر شیعه در برخی ازآثار دیوبندیه

    Article Type: 
    Research
    Writers:
    ✍️ Anvar bamere / حوزوی موسسه امام صادق علیه السلام / anvarbameri320@gmail.com
    Abdolvahed / استادیار / avahedbameri@yahoo.com
    Mahdi / دانشیار دانشگاه ادیان و مذاهب، دفتر دانشکده مذاهب، آقای شریفی / m.farmanian@chmail.ir
    Receive Date: 2026/07/04 Accept Date: 2026/07/04
    doi 10.22034/siyasi.2026.5002905
    چکیده و کلیدواژه فارسی (Persian)
    Title :واکاوی زمینه‌های سیاسی تکفیر شیعه در برخی ازآثار دیوبندیه
    Abstract: 
    این پژوهش به تحلیل زمینه‌های سیاسی تکفیر شیعه در آثار شماری از علمای دیوبندیه پرداخته است. مسئلۀ اصلی تحقیق آن است که چرا و چگونه مفهوم «تکفیر» در گفتمان دیوبندیه، از یک موضوع اعتقادی به ابزاری برای مواجهه سیاسی و هویتی با شیعه تبدیل شده است. هدف پژوهش، تبیین ریشه‌های تاریخی و سیاسی این رویکرد و نشان‌دادن نقش شرایط اجتماعی، قدرت‌یابی‌های مذهبی و تحولات سیاسی در شکل‌گیری نگرش‌های تکفیری در میان متفکران دیوبندی است. پژوهش با روش تحلیلی–انتقادی و با اتّکا بر منابع اصیل و دست‌اول دیوبندیه انجام گرفته است. یافته‌ها نشان داد که عواملی چون قدرت‌یافتن شیعه در عصر صفویه، نسبت‌دادن سقوط خلافت عباسی به خواجه نصیرالدین طوسی و ابن علقمی، نفوذ شیعیان در ساختار حکومت مغولان و نیز تأثیر انقلاب اسلامی ایران بر موازنه مذهبی در شبه‌قاره، در تقویت نگاه تکفیری مؤثر بوده است. نتایج حاکی از آن است تکفیر شیعه در گفتمان دیوبندیه، بیش از آن‌که ریشه در اختلافات کلامی داشته باشد، برخاسته از رقابت‌های سیاسی و اجتماعی بوده و بازنگری در این گفتمان می‌تواند به تقویت وحدت و همگرایی اسلامی بینجامد.
    Keywords: 
    تکفیر سیاسی
    شیعه
    دیوبندیه
    وحدت
    تقیه
    • 84 reads
    Cite this article: RIS Mendeley BibTeX APA MLA HARVARD VANCOUVER

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    bamere, Anvar, , Abdolvahed, , Mahdi. (2026) واکاوی زمینه‌های سیاسی تکفیر شیعه در برخی ازآثار دیوبندیه. Ma`rifat-e Siasi, 18(1), - https://doi.org/10.22034/siyasi.2026.5002905.

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Anvar bamere; Abdolvahed ; Mahdi ."واکاوی زمینه‌های سیاسی تکفیر شیعه در برخی ازآثار دیوبندیه". Ma`rifat-e Siasi, 18, 1, 2026, -

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    bamere, A, , A, , M.(2026) 'واکاوی زمینه‌های سیاسی تکفیر شیعه در برخی ازآثار دیوبندیه', Ma`rifat-e Siasi, 18(1), pp. -

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    bamere, A, , A, , M. واکاوی زمینه‌های سیاسی تکفیر شیعه در برخی ازآثار دیوبندیه. Ma`rifat-e Siasi, 2026; 18(1): -